شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٥٧ - ناس (اعراف/ ١٥٨ )
(ج ١٤٣/١٥، ج ٣٦٣/١٧-٣٦٤.)
ن و س
ناس : (اعراف/ ١٥٨.) ●
اسم جمع به معنى «مردم» كه با بشر و انسان مترادف است، بعضى گفتهاند: ناس در اصل اناس (جمع انسان) بوده كه ابتداى آن الف و لام گرفته (الاناس) شده، آنگاه همزهاش حذف و لام تعريف در نون ادغام شده است (النّاس).
بعضى معتقدند كه اصل آن «اناس» به ضم همزه از «انس» بوده كه بر اثر كثرت استعمال همزۀ آن حذف شده است و يا اينكه از: ناس، ينوس، و در مصدر: «نوس و نوسان) به معنى «جنبيدن و حركت كردن» گرفته شده، زيرا آدميان بر روى زمين در حركت و در گردشند و در اين صورت الف «ناس» بدل از واو است.
بعضى گفتهاند كه از «نسى» قلب شده است و اصلش «انسيان» (بر وزن افعلان) بوده و بههرحال اين كلمه ٢٤١ بار در قرآن مجيد - همهجا با الف و لام - به كار رفته است***
(●) قُلْ يٰا أَيُّهَا اَلنّٰاسُ إِنِّي رَسُولُ اَللّٰهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً... «بگو: اى مردم، من فرستادۀ خدا به سوى همۀ شما هستم...» اعراف/ ١٥٨.
(*) تبيين اللغات لتبيان الايات، ج ٦٣١/٢.
(**) أَمْ يَحْسُدُونَ اَلنّٰاسَ عَلىٰ مٰا آتٰاهُمُ اَللّٰهُ مِنْ فَضْلِهِ... «يا اينكه به مردم (پيامبر و خاندانش) در برابر آنچه خدا از فضلش به آنها بخشيده، حسد مىورزند...» نساء/ ٥٤.