شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٧٠ - «يَعْقُوبُ» (بقره/ ١٣٦ )
ى ع ق
«يَعْقُوبُ» : (بقره/ ١٣٦.) ○
(من اعلام القرآن) يعقوب، فرزند «اسحاق» و فرزندزادۀ ابراهيم (ع) است و اسرائيل لقب اوست و بنى اسرائيل از نسل او هستند. قسمتى از شرح حال زندگانى او ضمن داستان يوسف (ع) بيان شده است. او از پيامبران بزرگ به شمار مىرود و خداوند در نسل او نبوت و كتاب آسمانى قرار داد. وى به اقتباس از نياى خود ابراهيم، در بازپسين عمر خويش به فرزندانش گوشزد كرد كه رمز پيروزى و سعادت در يك جملۀ كوتاه (تسليم در برابر حق) خلاصه مىشود:
ذكر «يعقوب» از ميان همۀ پيامبران در اينجا شايد براى اين هدف باشد كه به يهود و نصارى كه هركدام خود را به نوعى به يعقوب ارتباط مىدادند بفهماند، اين آيين شركآلودى كه شما داريد، با روش كسى كه خود را به او پيوند مىدهيد سازگار نيست. نام اين پيامبر (يعقوب) ١٦ بار در قرآن تكرار شده است، وى سرانجام برحسب سفارش پدرش به شهر «فدّان» رفت و در پناه خالويش «لابان بن بتوئيل» قرار گرفت و در ١٤٧ سالگى، پس از ١٧ سال توقف در مصر، همانجا وفات يافت*
(○) قُولُوا آمَنّٰا بِاللّٰهِ وَ مٰا أُنْزِلَ إِلَيْنٰا وَ مٰا أُنْزِلَ إِلىٰ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ وَ إِسْحٰاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ اَلْأَسْبٰاطِ وَ مٰا أُوتِيَ مُوسىٰ وَ عِيسىٰ وَ مٰا أُوتِيَ اَلنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ... «بگوييد: ما به خدا و به آنچه بر ما و بر ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و پيامبران اسباط بنى اسرائيل نازل شده (و همچنين) آنچه بر موسى و عيسى و پيامبران (ديگر) از طرف پروردگار داده شده است، ايمان مىآوريم...» بقره/ ١٣٦.
(*) تبيين اللغات لتبيان الايات، ج ٧٦١/٢.