شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٥٧ - أَوْزِعْنِي (نمل/ ١٩، احقاف/ ١٥ )
و ز ع
أَوْزِعْنِي : (نمل/ ١٩، احقاف/ ١٥.) ○
از مادۀ «ايزاع» است كه به چند معنى آمده: «الهام كردن»، «بازداشتن از انحراف»، «ايجاد عشق و علاقه» و نيز به معنى «توفيق»، ولى بيشتر مفسران معنى «الهام كردن و توفيق» را برگزيدهاند.
آيۀ مورد بحث عينا در دو سوره (نمل/ ١٩ و احقاف/ ١٥) ذكر شده است و هردو در مقام شكر نعمتهايى است كه خداوند بر پدر و مادر ارزانى داشته است، اوّلى از زبان سليمان (ع) است كه از پروردگار تقاضا مىكند كه راه و رسم شكر نعمتهايى را كه خداوند به پدر و مادرش ارزانى داشته به او الهام فرمايد و دوم از زبان فرزندى است كه به سن رشد رسيده و همين توفيق را از خداوند مسألت دارد. (ج ٤٣٤/١٥، ج ٣٢٩/٢١.)
يُوزَعُونَ : (فصّلت/ ١٩.) *
از مادۀ «وزع» (بر وزن جمع) در اصل به معنى «حرص و علاقۀ شديد به چيزى» است كه انسان را از امور ديگر بازمىدارد و به همين جهت به معنى «بازداشتن» آمده است.
اين تعبير هرگاه در مورد لشكر يا صفوف ديگر به كار رود مفهومش اين است كه اوّل آنها را نگاه دارند تا آخرين نفرات به آنها ملحق شوند تا از پراكندگى و تشتّت آنها جلوگيرى شود و اين تعبير معمولا در مورد جمعيتهاى زياد به كار مىرود، همانگونه كه در مورد لشكريان سليمان (نمل/ ١٧) به كار رفته است. (ج ٤٣١/١٥ و ٥٤٨، ج ٢٤٧/٢٠.)
(○) ... قٰالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ اَلَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلىٰ وٰالِدَيَّ... «(سليمان گفت) پروردگارا، شكر نعمتهايى را كه بر من و پدر و مادرم ارزانى داشتهاى به من الهام فرما...» نمل/ ١٩، احقاف/ ١٥.
(*) وَ يَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدٰاءُ اَللّٰهِ إِلَى اَلنّٰارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ. «به خاطر بياوريد روزى را كه دشمنان خدا را جمع كرده به سوى دوزخ مىبرند و صفوف پيشين را نگه مىدارند تا صفهاى بعد به آنها ملحق بشوند» فصّلت / ١٩.