شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٥٨ - م ح ن
بعضى «محال» را از مادّۀ «حيله» ندانستهاند، بلكه از مادّۀ «محل» و «محال» كه به معنى مكر و جدال و تصميم بر مجازات و كيفر مىباشد گرفتهاند.
المعجم العربى الحديث، واژۀ «محال» را به معنى «مكر و حيله، نيرو و سختى، تدبير و سياست» دانسته و در ترجمۀ آيۀ
تفسير نمونه آنچه در ابتداى سخن گذشت تأييد كرده، هرچند تمام معانى را تقريبا قريب الافق دانسته است. (ج ١٥٤/١٠.)
م ح ن
اِمْتَحَنَ : (حجرات/ ٣.) *
از «امتحان» و در اصل از مادّۀ «محن» (بر وزن صحن) به معنى «ذوب كردن طلا و گرفتن ناخالصى آن» است (آزمودن و به بوتۀ آزمايش گذاشتن) و گاه به معنى «گستردن چرم» نيز آمده ولى بعدا در معنى آزمايش و گرفتن ناخالصى به كار رفته است، مانند آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
«آنها كسانى هستند كه خداوند قلوبشان را براى تقوا خالص كرده است»
(*) إِنَّ اَلَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْوٰاتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اَللّٰهِ أُولٰئِكَ اَلَّذِينَ اِمْتَحَنَ اَللّٰهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوىٰ... «آنها كه صداى خود را نزد رسول خدا كوتاه مىكنند كسانى هستند كه خداوند قلوبشان را خالص كرده است...» حجرات/ ٣.