شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٩٠ - نُفِخَ فِي اَلصُّورِ (زمر/ ٦٨ )
ن ف خ
نَفَخَ : (الم سجده/ ٩.) ●
از مادّۀ «نفخ» به معنى «دميدن» است و كنايهاى است براى حلول روح در بدن آدمى، گويى تشبيه به هوا و تنفس شده است (دميدن هوا در داخل جسمى)، هرچند نه اين است و نه آن.
آيۀ مورد بحث، اشاره است به مراحل پيچيدۀ تكامل انسان در عالم رحم و همچنين مراحلى كه آدم به هنگام آفرينش از خاك طى كرد، و اگر گفته شود نطفۀ انسان از آغاز كه در رحم قرار مىگيرد و قبل از آن يك موجود زنده است، بنابراين نفخ چه معنى دارد؟ در پاسخ مىگوييم در آغاز كه نطفه منعقد مىشود تنها داراى يك نوع «حيات نباتى» است، يعنى فقط تغذيه و رشد و نمو دارد، ولى از حسّ و حركت كه نشانۀ «حيات حيوانى» است و همچنين قوۀ ادراكات كه نشانۀ «حيات انسانى» است در آن خبرى نيست، امّا تكامل نطفه در رحم به مرحلهاى مىرسد كه شروع به حركت مىكند و تدريجا قواى ديگر انسانى در آن زنده مىشود و اين همان مرحلهاى است كه قرآن از آن تعبير به نفخ روح مىكند. (ج ١٢٧/١٧.)
نُفِخَ فِي اَلصُّورِ : (زمر/ ٦٨.) ○
گفتيم كه «نفخ» به معنى «دميدن» و «نفخه» به معنى يكبار دميدن است و «صور» به معنى «شيپور» يا شاخ ميانتهى است كه معمولا به وسيلۀ آن، دستورهايى به سربازان براى جمع شدن يا حاضرباش و يا استراحت و خواب مىدهند.
(●) ثُمَّ سَوّٰاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ... «بعد اندام او (انسان) را موزون ساخت و از روح خويش در وى دميد...» الم سجده/ ٩.
(○) وَ نُفِخَ فِي اَلصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ مَنْ فِي اَلْأَرْضِ... «و در صور دميده مىشود و تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند مىميرند...» زمر/ ٦٨.