شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥١٥ - ن ف ل
موضوعات دوازدهگانۀ انفال به اين ترتيب است:
١ - زمينهايى كه اهلش آن را ترك گفته و از آنجا رفتهاند (مانند اراضى يهود بنى نضير).
٢ - زمينهايى كه صاحبانش با ميل خود آن را به رئيس مسلمانان واگذار كردهاند (مانند فدك).
٣ - اراضى موات.
٤ - سواحل درياها.
٥ - بلندى كوهها.
٦ - درهها.
٧ - بيشهها و جنگلها.
٨ - اموال برگزيدۀ شاهان كه در جنگها به دست مسلمين مىافتد.
٩ - آنچه پيشواى مسلمين از ميان غنايم براى خود انتخاب مىكند.
١٠ - غنايمى كه به وسيلۀ جنگهايى كه بدون اذن پيشواى مسلمين است به دست مىآيد.
١١ - معادن.
١٢ - ميراث كسى كه وارثى ندارد.
توضيح اينكه در بعضى از موارد فوق در ميان فقها گفتگوست، ولى اكثريت قاطع اين موارد را پذيرفتهاند١
نٰافِلَةً : (اسراء/ ٧٩.) *
از مادّۀ «نفل» (بر وزن نخل) به معنى «زيادى» است و اگر به نمازهاى مستحب «نافله» گفته مىشود براى اين است كه زياده بر واجبات است، چنانكه در آيۀ مورد بحث بعد از ذكر نمازهاى فريضۀ پنجگانه چنين آمده است: «پاسى از شب را از خواب برخيز و قرآن
(١) براى توضيح بيشتر به كتب فقهى مراجعه شود.
(*) وَ مِنَ اَللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نٰافِلَةً لَكَ... «پاسى از شب را از خواب برخيز و قرآن (و نماز) بخوان، اين يك وظيفۀ اضافى براى تو است...» اسراء/ ٧٩.