شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٧٧ - مُوصٍ (بقره/ ١٨٢ )
بديهى است كسانى كه يكديگر را به حق سفارش مىكنند، خود بايد طرفدار حق و عامل به آن باشند. (ج ٣٠١/٢٧-٣٠٢.)
مُوصٍ : (بقره/ ١٨٢.) ●
به معنى «وصيتكننده يا سفارشكننده» است و «وصىّ» كسى است كه به او وصيّت مىشود و براى حفظ و تصرّف مال و حفظ و صيانت فرزندان وصيّتكننده (پس از مرگ وى) معين مىشود.
آيۀ مورد بحث مىگويد: «هرگاه وصى بيم انحرافى در وصيتكننده داشته باشد (خواه اين انحراف ناآگاهانه باشد يا عمدى و آگاهانه) و آن را اصلاح كند گناهى بر او نيست (و مشمول قانون تبديل وصيت نمىباشد)» بقره/ ١٨٢.
بنابراين استثناء تنها مربوط به مواردى است كه وصيّت بهطور شايسته صورت نگرفته باشد و الاّ هرگونه تغيير و تبديل در وصيتها به هر صورت و به هر مقدار باشد گناه است. (ج ٦١٧/١.)
وصيّت: (بقره/ ١٨٠.) *
اسم يا حاصل مصدر است از «ايصاء» و توصيه به معنى سفارش و دستور است و معمولا
(●) فَمَنْ خٰافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ... «كسى كه از انحراف وصيّتكننده (و تمايل يكجانبۀ او به بعض ورثه) يا از گناه او (به اينكه وصيّت به كار خلافى كند) بترسد و ميان آنها را اصلاح دهد گناهى بر او نيست...» بقره/ ١٨٢.
(*) كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذٰا حَضَرَ أَحَدَكُمُ اَلْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً اَلْوَصِيَّةُ لِلْوٰالِدَيْنِ وَ اَلْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى اَلْمُتَّقِينَ. «بر شما نوشته شده، هنگامى كه يكى از شما را مرگ فرارسد اگر چيز خوبى از خود برجاى گذارده، وصيّت براى پدر و مادر و نزديكان بهطور شايسته كند، اين حقى است بر پرهيزگاران» بقره/ ١٨٠.