شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٨١ - ن ع م
١
در تورات كنونى، سفر خروج فصل سوم نيز همان تعبيرى كه در قرآن وجود دارد ديده مىشود.
بعضى ديگر از روايات كه اشاره به تأويل آيه و بطون آن دارد مىگويد: «منظور از:
فاخلع نعليك اين است كه دو ترس و وحشت را از خود دور كن، خوف از اينكه خانوادهات كه مورد علاقۀ تو است در اين بيابان از بين برود و خوف از فرعون٢
در حديث ديگرى از امام صادق (ع) مطلب جالبى دربارۀ اين فراز از زندگى موسى (ع) نقل شده است، آنجا كه مىفرمايد: «نسبت به چيزهايى كه اميد ندارى بيش از چيزهايى كه اميد دارى، اميدوار باش، چرا كه موسى بن عمران به دنبال يك شعلۀ آتش رفت، امّا با مقام نبوت و رسالت بازگشت٣
اشاره به اينكه بسيار مىشود كه انسان به چيزى اميدوار است امّا به آن نمىرسد، ولى چيزهاى مهمترى كه اميدى نسبت به آن ندارد به لطف پروردگار براى او فراهم مىشود.
همين معنى از امير مؤمنان على (ع) نيز نقل شده است٤
ن ع م
أنعم : (انفال/ ٥٣.) *
از باب افعال و از مادّۀ «نعمة» (به فتح نون مصدر است) يعنى در رفاه و آسودگى زيستن
(١) تفسير نور الثقلين، ج ٣٧٣/٣.
(٢) مأخذ پيشين، ص ٣٧٤.
(٣) مأخذ پيشين، در همانجا.
(٤) سفينة البحار، ج ٥١٣/١.
(*) ذٰلِكَ بِأَنَّ اَللّٰهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَهٰا عَلىٰ قَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ... «اين به خاطر آن است كه خداوند هيچ نعمتى را كه به گروهى داده تغيير نمىدهد جز آن كه آنها خودشان را تغيير دهند...» انفال/ ٥٣.