شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٥١ - مَنِيٍّ (قيامت/ ٣٧ )
«مَنٰاةَ» : (نجم/ ٢٠.) *
(من اعلام القرآن) نخستين بت معروفى كه عرب انتخاب كرد بت «منات» بود كه بعد از آنكه «عمرو بن لحى» بتپرستى را از شام به حجاز منتقل كرد، ساخته شد. اين بت در منطقهاى در كنار درياى احمر، در ميان مدينه و مكه قرار داشت و همۀ اعراب براى آن احترام قايل بودند و نزد آن قربانى مىكردند، ولى بيش از همه دو قبيله «اوس» و «خزرج» به آن اهميّت مىدادند تا اينكه در سال هشتم هجرت كه سال فتح مكه بود به هنگامى كه پيامبر (ص) از مدينه به سوى مكه مىرفت امير مؤمنان على (ع) را فرستاد و آن را درهم شكست.
بتپرستان در نامگذارى بتهايشان غالبا از اسماء خداوند استفاده مىكردند، منتها با علامت «تأنيث» به اين ترتيب كه «اللاّت» در اصل «اللاهه» بوده، سپس حرف «ه» ساقط شده و به صورت اللات درآمده است●
بعضى نيز منات را از مادّۀ «نوء» مىدانند كه عبارت بود از ستارگانى كه عرب اعتقاد داشت به هنگام طلوع آنها بارانى همراه دارد، و بعضى آن را از مادّۀ «منى» (بر وزن سعى) به
(*) أَ فَرَأَيْتُمُ اَللاّٰتَ وَ اَلْعُزّٰى وَ مَنٰاةَ اَلثّٰالِثَةَ اَلْأُخْرىٰ. «به من خبر دهيد آيا بتهاى لات و عزّى و «منات» كه سومين آنهاست «دختران خدا هستند؟)» نجم/ ٢٠.
(●) براى كسب اطلاع بيشتر رجوع شود به مادّۀ «ل و ت» (لات) در همين كتاب.