شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٩ - تَمَنّ١٦٤٨ ى   و امنيّة (حج/ ٥٢ )
البته اين تفسير با متن آيه هماهنگى دارد و با افسانۀ «غرانيق□
ريشۀ اصلى، «تمنّى» كه از مادّۀ «منى» (بر وزن مشى) گرفته شده، در اصل به معنى «تقدير و فرض» است و اگر نطفۀ انسان و حيوانات را «منى» مىگويند به خاطر اين است كه صورتبندى از طريق آن انجام مىگيرد و اگر به مرگ «منيّة» (جمعش منايا) گفته مىشود به خاطر آن است كه اجل مقدر انسان در آن فرامىرسد؛ آرزوها را از اينرو «تمنّى» مىگويند كه انسان تقدير و تصوير آن را در ذهن خود مىگيرد، نتيجه اينكه ريشۀ اصلى اين كلمه همهجا به «تقدير و فرض و تصوير» بازمىگردد.
البته «تلاوت» را مىتوان به نوعى با اين معنى ارتباط داد و گفت: تلاوت عبارت از تقدير و تصوير الفاظ مىباشد، ولى ارتباطى است بسيار دور كه كمتر در كلمات عرب اثرى از آن ديده شده است.
امّا معنى گذشته كه در ترجمه و تفسير آيه گفتيم، (طرحها و برنامههاى پيامبران براى پيشبرد اهداف الهى) تناسب زيادى با معنى ريشهاى «تمنّى» دارد، چرا كه شياطين مىخواستند با القائات خود اين برنامهها و تقديرها را بههم بزنند، امّا خدا مانع آنها مىشد. (ج ١٣٩/١٤ تا ١٤١.)
أَمٰانِيَّ : (بقره/ ٧٨.) *
جمع «امنيّة» به معنى «آرزو» است (و بيشتر در آرزوهاى باطل به كار مىرود)، آرزوها
(□) غرانيق: جمع غرنوق (بر وزن مزدور) يك نوع پرندۀ آبى سفيد يا سياه رنگ است و به معانى ديگر نيز آمده (قاموس اللغة). در مورد افسانۀ غرانيق، رجوع شود به تفسير نمونه، جلد ١٤١/١٤ و جلد ٥٢١/٢٢.
(*) وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لاٰ يَعْلَمُونَ اَلْكِتٰابَ إِلاّٰ أَمٰانِيَّ... «و پارهاى از آنها (از يهود) عوامانى هستند كه كتاب خدا را جز يك مشت خيالات و آرزوها نمىدانند...» بقره/ ٧٨.