شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٨ - تَمَنّ١٦٤٨ ى   و امنيّة (حج/ ٥٢ )
١٢
م ن ى
لَأُمَنِّيَنَّهُمْ : (نساء/ ١١٩.) ○
«با آرزوهاى دور و دراز و رنگارنگ آنها را سرگرم مىسازم».
اين جمله، گفتۀ شيطان دربارۀ بندگان خداست و اين كلمه از مادّۀ «منى» (بر وزن منع) گرفته شده كه به معنى «تقدير و اندازهگيرى» است، ولى بسيارى اوقات به معنى اندازهگيريهاى خيالى (در نفس و ذهن چيزى را اندازهگيرى كردن) و خلاصه آرزوهاى موهوم است و اگر به نطفه «منى» گفته مىشود آن هم به خاطر اين است كه اندازهگيرى نخستين موجودات زنده از آن آغاز مىشود يا اينكه چون آن مادّۀ اوليّۀ حيات است هر حيوان زنده با آن تقدير و اندازهگيرى مىشود. (ج ١٣٧/٤.)
تَمَنّٰى و امنيّة: (حج/ ٥٢.) ●
به معنى «تلاوت و قرائت» است، چنانكه در اشعار عرب گاه به اين معنى آمده، بنابراين آيه مورد بحث مىگويد «تمام پيامبران پيشين و انبياء به هنگامى كه كلمات خدا را بر مردم مىخواندند شياطين (مخصوصا شياطين از نوع بشر) در لابلاى سخنان آنها القائاتى
(١) مفردات راغب.
(٢) قرطبى، ج ٦٢٤٢/٩.
(○) ... لَأُمَنِّيَنَّهُمْ... نساء/ ١١٩.
(●) وَ مٰا أَرْسَلْنٰا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لاٰ نَبِيٍّ إِلاّٰ إِذٰا تَمَنّٰى أَلْقَى اَلشَّيْطٰانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ... «ما هيچ رسول و پيامبرى را پيش از تو نفرستاديم مگر اينكه هرگاه آرزو مىكرد و طرحى براى پيشبرد اهداف الهى مىريخت، شيطان القائاتى در آن طرح مىكرد...» حج/ ٥٢.