شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٥ - م ر ى م
مِرٰاءً : (كهف/ ٢٢.) ○
بر وزن حجاب، به معنى گفتگو كردن در چيزى است كه در آن «مرية» (شك و ترديد) وجود دارد و بهطورى كه راغب در مفردات مىگويد، در اصل از «مريت الناقة» يعنى پستان شتر را براى دوشيدن به دست گرفتم، گرفته شده است، سپس به بحث و گفتگو پيرامون چيزى كه مورد شك و ترديد است اطلاق شده و بسيار مىشود كه در گفتگوهاى لجاجتآميز و دفاع از باطل به كار مىرود، ولى ريشۀ اصلى آن محدود به اين معنى نيست، بلكه هر نوع بحث و گفتگو را دربارۀ هر مطلبى كه محل ترديد است شامل مىشود.
سه لفظ: «مراء» و «جدال» و «مخاصمه» با اينكه مفاهيمى نزديك به هم دارند در عين حال تفاوتهايى ميان آنها موجود است كه به تفصيل در مادۀ «جدل» (ج ٣٥٥/١) شرح دادهايم. (ج ٣٨٤/١٢.)
م ر ى م
«مَرْيَمَ» : (آل عمران/ ٣٦.) *
(من اعلام القرآن) «(به ياد آوريد) هنگامى كه همسر عمران عرض كرد: خداوندا! آنچه در رحم دارم براى تو نذر كردم كه «محرر» (و آزاد براى
(○) ... فَلاٰ تُمٰارِ فِيهِمْ إِلاّٰ مِرٰاءً ظٰاهِراً... «در مورد آنها (اصحاب كهف) مجادله مكن مگر مجادلهاى بظاهر» كهف/ ٢٢. (ترجمه از ابو القاسم پاينده). مفهومش اين است كه آنچنان با آنها منطقى و مستدل سخن بگو كه برترى منطق تو آشكار گردد. (تفسير نمونه، ٣٨٤/١٢.)
(*) ... وَ إِنِّي سَمَّيْتُهٰا مَرْيَمَ... «و من او را مريم نام گذاردم» آل عمران/ ٣٦.