شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢٠ - الواح (اعراف/ ١٤٥ )
ل و ح
لَوْحٍ مَحْفُوظٍ : (بروج/ ٢٢.) ○
به فتح لام به معنى صفحۀ عريضى است كه چيزى برآن مىنويسند و «لوح» (به ضم لام) به معنى «عطش» و همچنين هوايى است كه بين آسمان و زمين قرار دارد، فعلى كه از اولى مشتق مىشود به معنى «آشكار شدن و درخشيدن» است و بههرحال در آيۀ مورد بحث منظور صفحهاى است كه قرآن مجيد برآن ثبت و ضبط شده است، ولى نه صفحهاى همچون الواح متداول در ميان ما، بلكه در تفسيرى از ابن عباس آمده است «لوح محفوظ» طولش به اندازۀ فاصلۀ زمين و آسمان و عرضش به اندازۀ فاصلۀ مغرب و مشرق است.
اينجاست كه به نظر مىرسد كه لوح محفوظ همان صفحۀ علم خداوند است كه شرق و غرب عالم را فراگرفته و از هرگونه دگرگونى و تحريف مصون و محفوظ است و در قرآن گاهى از آن به «كتاب مبين» تعبير شده است (انعام/ ٥٩).
بنابراين نزديكترين تفسيرى كه براى «لوح محفوظ» مىتوان بيان كرد، همان لوح «علم بىپايان پروردگار» است كه در آن همهچيز ثبت و ضبط است و هيچگونه تغييرى در آن راه ندارد.
جهان پهناور هستى نيز انعكاس از اين لوح محفوظ است، چرا كه همۀ ذرات وجود ما و همۀ گفتهها و اعمال ما در آن محفوظ مىماند، هرچند ظاهرا چهره عوض مىكند، امّا هرگز از ميان نمىرود. (ج ١٥/١٨، ج ٣٥٣/٢٦-٣٥٤.)
الواح : (اعراف/ ١٤٥.) ●
جمع «لوح» است كه در اصل از مادّۀ «لاح يلوح» به معنى «ظاهر شدن و درخشيدن»
(○) بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ. «بلكه قرآن باعظمت است كه در لوح محفوظ جاى دارد» بروج/ ٢١-٢٢.
(●) وَ كَتَبْنٰا لَهُ فِي اَلْأَلْوٰاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَ تَفْصِيلاً لِكُلِّ شَيْءٍ... «و براى او (موسى) در الواح از هر موضوعى اندرز كافى نوشتيم و از هرچيز بيان داشتيم...» اعراف/ ١٤٥.