شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥١٩ - يُنْقَذُونَ (يس/ ٤٣ )
(ج ٣٢/٣، ج ٣٩٦/١٨.)
يَسْتَنْقِذُوهُ : (حج/ ٧٣.) *
از باب استفعال (استنقاذ) به معنى «رهايى دادن و بازپس گرفتن» يا مسترد داشتن و چيزى يا كسى را از دست ديگرى نجات دادن است و در اصل از مادّۀ «نفذ» (بر وزن قفس) به معنى «رهانيدن» گرفته شده است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ معبودان ضعيفى است كه نه تنها قادر نيستند مگسى بيافرينند بلكه از مقابله با يك مگس كه اگر چيزى از آنها بربايد در بازپس گرفتن آن عاجزند. (ج ١٧٢/١٤.)
ن ق ر
نقير: (نساء/ ١٢٤.) ●
از مادّۀ «نقر» (بر وزن فقر) در اصل به معنى «كوبيدن چيزى» است كه منتهى به ايجاد حفره و سوراخ مىشود و «منقار» را نيز به همين دليل منقار گفتهاند و بعضى مىگويند: نقير همان گودى بسيار كوچكى است كه در پشت هستۀ خرما به چشم مىخورد و معمولا كنايه از
(*) ... وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ اَلذُّبٰابُ شَيْئاً لاٰ يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ... «و هرگاه مگس چيزى از آنها (از معبودان) بربايد نمىتوانند آن را بازپس گيرند» حج/ ٧٣.
(●) وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ اَلصّٰالِحٰاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثىٰ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولٰئِكَ يَدْخُلُونَ اَلْجَنَّةَ وَ لاٰ يُظْلَمُونَ نَقِيراً. «و كسى كه عمل صالح انجام دهد و باايمان باشد اعم از مرد و زن، چنين كسانى وارد بهشت مىشوند و كمترين ستمى به آنها نخواهد شد» نساء/ ١٢٤.