شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٠٧ - تُنْفِقُوا (آل عمران/ ٩٢ )
در حديثى از امام صادق (ع) در تفسير آيۀ مذكور مىخوانيم كه مفهوم آن اين است از علوم و دانشهايى كه به آنها تعليم دادهايم نشر مىدهند و به نيازمندان مىآموزند.
بديهى است مفهوم اين سخن آن نيست كه انفاق مخصوص به علم است، بلكه چون غالبا نظرها در مسألۀ انفاق متوجه انفاق مالى مىشود، امام با ذكر اين نوع انفاق معنوى، مىخواهد گستردگى مفهوم انفاق را روشن سازد.
بههرحال، انفاق در صورتى در پيشگاه پروردگار مورد قبول واقع مىشود كه به دنبال آن منّت و چيزى كه موجب آزار و رنجش شود، در كار نباشد (بقره/ ٢٦٢)، چرا كه در حقيقت با اين عمل ناپسند اجر و پاداش از بين مىرود. كسى كه چيزى به ديگرى مىدهد و منّتى بر او مىگذارد و يا با آزار خود، او را شكستهدل مىسازد مانند آن است كه چيزى به او نداده، زيرا اگر سرمايهاى به او داده سرمايهاى هم از او گرفته است و چهبسا آن تحقيرها و شكستهاى روحى به مراتب بيش از مالى باشد كه به او بخشيده است.
در تفسير «نور الثقلين» از پيامبر گرامى اسلام (ص) حديثى نقل شده است، در اين حديث پيامبر (ص) گوشهاى از آداب انفاق را روشن ساخته، مىفرمايد: هنگامى كه نيازمندى از شما چيزى بخواهد گفتار او را قطع نكنيد تا مقصود خويش را شرح دهد، سپس با وقار و ادب و ملايمت به او پاسخ بگوييد، يا چيزى كه در قدرت داريد در اختيار او بگذاريد و يا به طرز شايستهاى او را بازگردانيد، زيرا ممكن است سؤالكننده «فرشتهاى» باشد كه مأمور آزمايش شماست تا ببيند در برابر نعمتهايى كه خداوند به شما ارزانى داشته چگونه عمل مىكنيد١
(١) نور الثقلين، ج ٢٨٣/١.