شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩ - كَشَفَ (نحل/ ٥٤ )
ك ش ف
كَشَفَ : (نحل/ ٥٤.) ●
از مادّۀ «كشف» (بر وزن حذف) به معنى «پرده برداشتن از روى چيزى و برطرف كردن بدى و زيان» است، چنانكه در آيۀ مورد بحث مىخوانيم: «و هنگامى كه (خداوند) ناراحتى و رنج را از شما برطرف ساخت گروهى از شما براى پروردگارشان شريك قايل مىشوند» نحل/ ٥٤.
در حقيقت قرآن به اين نكتۀ باريك اشاره مىكند كه فطرت توحيد در وجود همۀ شما هست، ولى در حال عادى، پردههاى غفلت و غرور و جهل و تعصب و خرافات آن را مىپوشاند، امّا به هنگامى كه تندباد حوادث و طوفانهاى بلا مىوزد اين پردهها كنار مىروند و نور فطرت آشكار مىشود و مىدرخشد، درست در همين حال است كه خدا را با تمام وجود و با اخلاص كامل مىخوانيد، خدا نيز پردههاى بلا و رنج و مصيبت را از شما دور مىسازد كه اين گشودن پردههاى رنج، نتيجۀ گشوده شدن پردههاى غفلت است (توجه داشته باشيد در آيه تعبير به كشف الضّرّ شده است كه به معنى كنار زدن پردههاى مشكلات است).
ولى هنگامى كه طوفان فرونشست و به ساحل آرامش بازگشتيد، از نو همان غفلت و غرور و همان شرك و بتپرستى خودنمايى مىكند.
در آيۀ ١٢ سورۀ يونس مىخوانيم*
آرى خاصيت مشكلات و حوادث دردناك، كنار رفتن حجابها از روى فطرت پاك آدمى
(●) ثُمَّ إِذٰا كَشَفَ اَلضُّرَّ عَنْكُمْ إِذٰا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ. نحل/ ٥٤.
(*) ... فَلَمّٰا كَشَفْنٰا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنٰا إِلىٰ ضُرٍّ مَسَّهُ... يونس/ ١٢.