شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨١ - ايمان (فاطر/ ٤٢ )
ايمان : (فاطر/ ٤٢.) ○
جمع «يمين» به معنى «سوگند» است و در اصل يمين به معنى دست راست مىباشد، امّا از آنجا كه به هنگام سوگند و بستن عهد و پيمان دست راست را بههم مىدهند و قسم ياد مىكنند، اين كلمه تدريجا در معنى سوگند به كار رفته است.
در آيۀ ٢٢٤ سورۀ بقره مىخوانيم:
سوگندها معمولا به دو نوع تقسيم شده است، يكى قسمهاى لغو است كه هيچگونه اثرى ندارد و نبايد به آنها اعتنا كرد، چرا كه داراى هدف مشخّصى نيست يا از روى اراده و تصميم سرنمىزند، به همين سبب مؤاخذهاى ندارد. (بقره/ ٢٥٥ و مائده/ ٨٩.)
نوع دوم سوگندهايى است كه از روى اراده و تصميم انجام مىگيرد و به تعبير قرآن «كسب قلب» در آن مؤثر است، اينگونه قسمها معتبر است و بايد به آن پاىبند بود و مخالفت با آن نه تنها گناه دارد، بلكه موجب كفاره هم مىشود.
اصولا از نظر اسلام، سوگند ياد كردن كار خوبى نيست، ولى كار حرامى هم نيست، بلكه در پارهاى از موارد، به خاطر هدفهاى مهمّى كه بر آن مترتب مىشود، مستحب و يا واجب مىگردد، ولى يك سلسله از سوگندها از نظر اسلام بكلّى بىاعتبار است، مانند سوگندى كه به غيرنام خدا باشد، اينگونه سوگندها كه نام خدا در آن نيست، هيچگونه اثرى ندارد و عمل كردن به آن لازم نيست.
(○) وَ أَقْسَمُوا بِاللّٰهِ جَهْدَ أَيْمٰانِهِمْ. «آنها (مشركان) با نهايت تأكيد سوگند خوردند...» فاطر/ ٤٢.