شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٧١ - «يَغُوثَ» (نوح/ ٢٣ )
«يَعُوقَ» : (نوح/ ٢٣.)
(من اعلام القرآن) در آيۀ مورد بحث نام پنج بت برده شده است: «ودّ»؛ «سواع»؛ «يغوث»؛ «يعوق» و «نسر» كه به شرح هريك در جاى خود اشاره كردهايم.
اين بتها، بويژه در زمان نوح (ع) مورد پرستش قوم گمراه قرار داشتند و رهبران فرصتطلب آنان نيز روى عبادت آنها تكيه مىكردند. از ميان آنها، سه بت «يغوث و يعوق و نسر» در سرزمين يمن قرار داشت و هريك از آنها متعلق به قبيلهاى بود، از جمله بت يعوق به طايفۀ «همدان» تعلق داشت كه با تسلّط «ذو نواس» بر يمن از ميان رفت. نام اين بت فقط يك بار در قرآن ذكر شده است. (ج ٨٣/٢٥-٨٤.)
ى غ ث
«يَغُوثَ» : (نوح/ ٢٣.) ○
(من اعلام القرآن) نام يكى از بتهاى پنجگانهاى است كه در آيۀ مورد بحث از آنها نام برده شده و مورد پرستش رهبران گمراه و پيروانشان بوده است. اين بت به طايفۀ «بنى قطيف يا بنى مذجح» تعلق داشته و از نظر هيأت و شكل، به صورت «شير» بوده است١
بعضى اين بتها را نام پنج نفر از افراد صالح مىدانند كه قبل از نوح مىزيستند و مجسمههاى آنان را به عنوان يادگار ساختند و مورد پرستش قرار دادند و بعضى معتقدند كه در عصر خود نوح ساخته شدهاند، چرا كه نوح مردم را از طواف قبر آدم جلوگيرى مىكرد،
(●) وَ قٰالُوا لاٰ تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَ لاٰ تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لاٰ سُوٰاعاً وَ لاٰ يَغُوثَ وَ يَعُوقَ وَ نَسْراً. «و (رهبران گمراه) گفتند: دست از خدايان و بتهاى خود برنداريد، مخصوصا بتهاى «ود» و «سواع» و «يغوث» و «يعوق» و «نسر» را رها نكنيد» نوح/ ٢٣.
(○) ... وَ لاٰ تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لاٰ سُوٰاعاً وَ لاٰ يَغُوثَ وَ يَعُوقَ وَ نَسْراً. «بتهاى (پنجگانه) ودّ، و سواع و يغوث و يعوق و نسر را رها نكنيد» نوح/ ٢٣.
(١) مجمع البيان، ج ٣٦٤/١٠.