شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٥٥ - اِسْتَيْأَسَ (يوسف/ ١١٠ )
*
در آيۀ ٨٠ سورۀ يوسف، آنجا كه برادران يوسف آخرين تلاش خود را براى نجات بنيامين كردند و سرانجام مأيوس شده، تصميم به مراجعت به كنعان گرفتند، آمده است:
فَلَمَّا اِسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا...
يئوس و قَنُوطٌ : (فصّلت/ ٤٩.) ○
در اينكه «يئوس» و «قنوط» به يك معنى است، يعنى انسان نوميد، يا دو معنى مختلف دارد؟ و تفاوت ميان اين دو چيست؟ در ميان مفسران گفتگوست:
بعضى هردو را به يك معنى (در آيه براى تأكيد) دانستهاند١٢
مرحوم طبرسى در مجمع البيان در ميان اين دو چنين فرق گذاشته كه «يأس» نوميدى از خير است و «قنوط» نوميدى از رحمت٣
- همچنان ادامه دادند) تا رسولان مأيوس شدند و گمان كردند كه (حتى گروه اندك مؤمنان) به آنها دروغ گفتهاند» يوسف/ ١١٠.
(*) تبيين اللّغات لتبيان الايات، ج ٧٥٤/٢.
(○) ... وَ إِنْ مَسَّهُ اَلشَّرُّ فَيَؤُسٌ قَنُوطٌ. «و هرگاه شر و بدى به او (انسان) رسد مأيوس و نوميد مىشود» فصلت/ ٤٩.
(١) الميزان، ج ٤٢٦/١٧، ذيل آيه.
(٢) فخر رازى در تفسير كبير، ج ١٣٧/٢٧ و تفسير روح المعانى، ج ٤/٢٥.
(٣) مجمع البيان، ج ١٨/٩.