شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٣٦ - وَلّ١٦٤٨ ى (لقمان/ ٧ )
و ل ى
وَلّٰى : (لقمان/ ٧.) ●
مصدرش «تولية» (از باب تفعيل) به معنى «اعراض كردن و روى برگردانيدن» است و اين معنا در صورتى است كه لفظا يا تقديرا به «عن» متعدى شود و اگر بدون «عن» خودبخود متعدى شود به معنى «روى كردن» و قرار دادن چيزى در مقابل است، چنانكه در آيۀ ١٥٠ سورۀ بقره مىخوانيم:
و در آيۀ ٥٧ سورۀ توبه مىخوانيم:
آيۀ اخير يكى از اعمال و حالات منافقان را بروشنى ترسيم كرده است.
آنجا كه به معنى «روى برگردانيدن» است، مىفرمايد: «تو نمىتوانى صداى خود را به گوش مردگان برسانى و نه سخنت را به گوش كران، هنگامى كه روى مىگردانند و پشت مىكنند»
در آيۀ ١٥ سورۀ احزاب باز دربارۀ منافقان مىخوانيم:
تَوَلّٰى : (بقره/ ٢٠٥.) *
در اصل از مادۀ «ولايت» به معنى «حكومت» يا «قبول ولايت» است و هرگاه لفظا يا
(●) وَ إِذٰا تُتْلىٰ عَلَيْهِ آيٰاتُنٰا وَلّٰى مُسْتَكْبِراً... «هنگامى كه آيات ما بر او خوانده مىشود مستكبرانه روى برمىگرداند...» لقمان/ ٧.
(*) وَ إِذٰا تَوَلّٰى سَعىٰ فِي اَلْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهٰا... «(نشانۀ آن اين است كه) هنگامى كه روى برمىگردانند (و از نزد تو خارج مىشوند) كوشش در راه فساد در زمين مىكنند...» بقره/ ٢٠٥.