شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٣٣ - والدين (اسراء/ ٢٣ )
والدين: (اسراء/ ٢٣.) ○
به معنى «پدر و مادر» است (والد به معنى پدر و والدة يعنى مادر، گاهى از باب تغليب، والد بر والده هم گفته شده است و «والدين» اطلاق بر هردو مىباشد)؛ جمع والدة «والدات» (مادران) است، چنانكه در آيۀ ٢٢٣ سورۀ بقره مىخوانيم:
بههرحال منظور از آيۀ مورد بحث (اسراء/ ٢٣) مسألۀ توحيد و بلافاصله نيكى به «والدين» است، چنانكه ابراهيم (ع) در آخرين دعا و تقاضايش به پروردگار مىگويد:
در چهار سوره از قرآن مجيد، نيكى به «والدين» بلافاصله بعد از مسألۀ توحيد قرار گرفته است:
(سورۀ بقره، آيۀ ٨٣؛ سورۀ نساء، آيۀ ٣٦؛ سورۀ انعام، آيۀ ١٥١ و سورۀ اسراء، آيۀ ٢٣).
اين همرديف بودن، بيانگر اين است كه اسلام تا چه حدّ براى پدر و مادر احترام قايل است؛ اهميّت اين موضوع تا آن پايه است كه هم قرآن و هم روايات صريحا توصيه مىكنند كه حتّى اگر پدر و مادر كافر باشند رعايت احترامشان لازم است.
در سورۀ لقمان، آيۀ ١٥ مىخوانيم: «اگر آنها به تو اصرار كنند كه مشرك شوى اطاعتشان مكن، ولى در زندگى دنيا به نيكى با آنها معاشرت نما».
شكرگزارى در برابر پدر و مادر در قرآن مجيد در رديف شكرگزارى در برابر نعمتهاى خدا قرار داده شده، چنانكه مىخوانيم:
(○) وَ قَضىٰ رَبُّكَ أَلاّٰ تَعْبُدُوا إِلاّٰ إِيّٰاهُ وَ بِالْوٰالِدَيْنِ إِحْسٰاناً... «پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيكى كنيد...» اسراء/ ٢٣.