شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٩٧ - تَوَفّ١٦٤٨ اهُمُ (نساء/ ٩٧ )
تَوَفّٰاهُمُ : (نساء/ ٩٧.)
از «توفى» (بر وزن تصدّى) باب تفعل، در اصل از مادۀ «وفى» به معنى «تكميل كردن چيزى» است و اگر عمل به عهد را «وفا» مىگويند، به خاطر تكميل كردن و به انجام رسانيدن آن است و نيز به همين دليل اگر كسى حق خود را بهطور كامل از ديگرى تحويل بگيرد عرب مىگويد: «توفى دينه» يعنى طلب خود را بهطور كامل گرفت.
در آيات قرآن نيز «توفى» به معنى گرفتن كرارا استعمال شده است، مانند:
در اين آيه، مسألۀ خواب به عنوان «توفى روح» ذكر شده است، همين معنى در ذيل آيۀ ٤٢ سورۀ زمر نيز آمده است و در آيات ديگرى از قرآن، كلمۀ «توفى» به معنى «گرفتن» ديده مىشود.
درست است كه «توفى» گاهى به معنى «مرگ» استعمال شده، ولى حتّى در آنجا حقيقتا به معنى مرگ نيست، بلكه به معنى «تحويل گرفتن روح» مىباشد و اصولا در معنى توفى، مرگ نيفتاده و مادۀ «فوت» با مادۀ «وفى» بكلى از هم جداست، چنانكه در آيۀ ٥٥ سورۀ آل عمران مىخوانيم:
«و هنگامى كه مرا از ميانشان برگرفتى تو خود مراقب آنها بودى» بنابر آنچه گفته شد، اين معنى عين حيات عيسى (ع) است، نه مرگ او...
در آيۀ ١١ سورۀ الم سجده چنين مىخوانيم:
(○) إِنَّ اَلَّذِينَ تَوَفّٰاهُمُ اَلْمَلاٰئِكَةُ ظٰالِمِي أَنْفُسِهِمْ... «كسانى كه فرشتگان (قبض ارواح) روح آنها را گرفتند در حالى كه به خويشتن ستم كرده بودند...» نساء/ ٩٧.