شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٩٦ - يُوَفِّقِ (نساء/ ٣٥ )
منظور از «جزاء اوفى» در آيه، جزايى است كه درست به اندازۀ عمل باشد، البته اين منافات با تفضل الهى در مورد اعمال نيك به ده برابر، يا صدها و هزاران برابر ندارد و اينكه بعضى از مفسران، «جزاء اوفى» را به معنى پاداش بيشتر در مورد حسنات گرفتهاند صحيح به نظر نمىرسد، زيرا اين آيه، گناهان را نيز شامل مىشود، بلكه گفتگوى اصلى آيه، در مورد وزر و گناه است.
در آيۀ ٤٠ سورۀ بقره به جملۀ «اوفوا» برمىخوريم كه از مادۀ «ايفاء» (از باب افعال) گرفته شده به معنى «كامل و تمام كردن بدون كموكاست» است، خداوند به بنى اسرائيل خطاب كرده، مىفرمايد:
آيۀ فوق خطاب به بنى اسرائيل است و آنگونه كه از آيات قرآن استفاده مىشود، منظور از اين وفاى به عهد، همان پرستش خداوند يگانه، نيكى به پدر و مادر، بستگان، يتيمان، مستمندان، خوشرفتارى با مردم، برپا داشتن نماز، اداى زكات، دورى از اذيت و آزار و خونريزى و از همه مهمتر، ايمان به انبيا و تقويت آنان بوده است و شاهد اين سخن آيۀ ٨٣ و ٨٤ سورۀ بقره و نيز آيۀ ١٢ سورۀ مائده است.
جملۀ «يستوفون» در آيۀ ٢ سورۀ مطففين، از باب استفعال (استيفاء) به معنى «چيزى را بهطور تمام و كامل گرفتن» است، چنانكه دربارۀ كمفروشان آمده است: «آنها كسانى هستند كه وقتى مىخواهند براى خود كيل كنند، حق خود را بهطور كامل مىگيرند» *
(*) تلخيص از تفسير نمونه: ج ٢٠١/١-٢٠٢ و ٦٠٠، ج ٤٣٤/٢، ج ١٨٤/١٠، ج ٥٤٨/٢٢ و ٥٥١، ج ٢٤٥/٢٦.