شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٠٤ - ه و د
ه ن أ
هنيا: (طور/ ١٩.) ○
هنئ (بر وزن مليح) به گفته راغب در مفردات، چيزى است كه مشقتى به دنبال ندارد و وخامتى نمىآفريند (الهنئ كلما لا يلحق فيه مشقة و لا يعقب و خامة)، لذا به غذا و آب گوارا «هنئ» گفته مىشود و گاه به زندگى گوارا نيز اطلاق شده است.
تعبير به «هنيئا» در آيۀ مورد بحث و در سورههاى: حاقه/ ٢٤ و مرسلات/ ٤٣، اشاره به اين است كه خوردنيها و نوشيدنيهاى بهشتى هيچگونه عوارض نامطلوبى را به دنبال ندارد و همچون نعمتهاى اين جهان نيست كه گاه عوارض نامطلوبى به دنبال دارد، بعلاوه نه مشقّتى براى تحصيل آن لازم است و نه ترسى از پايان گرفتن و تمام شدن آن در ميان است و به همين دليل اين نعمتها كاملا گواراست.
اگرچه واژههاى «هنئ» و «مرئ» هردو به معنى «طيّب و گوارا» آمده است، لكن تفاوتهايى ميان اين دو وجود دارد كه شرح آن را در مادۀ «م ر أ» بيان داشتهايم. (ج ٤٢٧/٢٢، ج ٤٢٧/٢٥.)
ه و د
هٰادُوا : (انعام/ ١٤٦.) *
در اصل از مادۀ «هود» (بر وزن صوت) به معنى «توبه كردن و بازگشتن» است، زيرا
(○) كُلُوا وَ اِشْرَبُوا هَنِيئاً... «(به پرهيزگاران بهشتى گفته مىشود) بخوريد و بياشاميد گوارا...» طور/ ١٩.
(*) وَ عَلَى اَلَّذِينَ هٰادُوا حَرَّمْنٰا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ... «و بر كسانى كه يهودى شدند، هر حيوان ناخندار (حيواناتى كه سم يكپارچه دارند) را حرام كرديم...» انعام/ ١٤٦.