شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦١ - نَوْمٌ (بقره/ ٢٥٥ )
منام : (زمر/ ٤٢.) *
معنى مصدرى دارد و به معنى «نوم» (خواب) است. خداوند ارواح را به هنگام مرگ و خواب مىگيرد و به اين ترتيب مىتوان گفت كه «خواب» برادر «مرگ» است و شكل ضعيفى از آن، چرا كه رابطۀ روح با جسم به هنگام خواب به حداقل مىرسد و بسيارى از پيوندهاى اين دو قطع مىشود، امّا نه بهطور كامل، بنابراين روح نسبت به بدن داراى سه حالت است:
ارتباط تام (حالت حيات و بيدارى)، ارتباط ناقص (حالت خواب) و قطع ارتباط بهطور كامل (حالت مرگ). با اين ترتيب، خواب، چهرۀ ضعيفى از مرگ است و مرگ، نمونۀ كاملى از خواب. بعضى از ارواح هنگامى كه در عالم خواب رابطۀ آنها با جسم، ضعيف مىشود گاه به قطع كامل اين ارتباط مىانجامد بهطورى كه صاحبان آنها هرگز بيدار نمىشوند. (ج ٤٧٧/١٩ تا ٤٧٩.)
ن و ن
«نون» : (انبياء/ ٨٧.) ●
(من اعلام القرآن) «نون» در لغت به معنى «ماهى عظيم»، يا به تعبير ديگر «نهنگ يا وال» است، بنابراين «ذا النّون» كه در آيۀ مورد بحث به آن اشاره شده، يعنى «صاحب نهنگ» و انتخاب اين نام براى «يونس» به خاطر ماجرايى بوده كه براى او رخ داده است.
او گمان مىكرد تمام رسالت خويش را در ميان قوم نافرمانش انجام داده و حتى ترك
(*) اَللّٰهُ يَتَوَفَّى اَلْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهٰا وَ اَلَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنٰامِهٰا... «خداوند ارواح را به هنگام مرگ قبض مىكند و ارواحى را كه نمردهاند نيز به هنگام «خواب» مىگيرد...» زمر/ ٤٢.
(●) وَ ذَا اَلنُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِباً... «و ذا النّون (يونس) را (به ياد آور)، در آن هنگام كه خشمگين (از ميان قوم خود) رفت...» انبياء/ ٨٧.