شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٤٦ - مُنْتَشِرٌ (قمر/ ٧ )
خداوند در نخستين آيات سورۀ طور براى بيان يك واقعيت مهم، يعنى مسألۀ قيامت و رستاخيز و محاسبۀ اعمال انسانها پنج سوگند ياد كرده تا عظمت آن روز و وقوع حتمى آن روشن شود. دومين سوگند از سوگندهاى پنجگانه، سوگند به كتابى است كه در صفحهاى گسترده نوشته شده است
بنابراين، سوگند به كتابى خورده شده كه بر صفحهاى از بهترين صفحات نگاشته شده و در عين حال باز و گسترده است نه پيچيده. (ج ٤١٢/٢٢.)
مُنْتَشِرٌ : (قمر/ ٧.) ●
اسم فاعل از «انتشار» به معنى «پراكنده» است. در آن روز (روز قيامت)، كفار از قبرها خارج مىشوند و بدون هدف همچون ملخهاى پراكنده به هرسو مىدوند
تشبيه به ملخهاى پراكنده، به تناسب اين است كه تودۀ مخلها برخلاف بسيارى از پرندگانى كه به هنگام حركت همگى باهم و با نظم و ترتيب خاصى حركت مىكنند، هرگز نظم و ترتيبى ندارند، درهم فرومىروند و بىهدف به هرسو روانه مىشوند، بعلاوه آنها همچون ملخها در آن روز موجوداتى ضعيف و ناتوانند.
آرى اين كوردلان بيخبر در آن روز چنان وحشتزده مىشوند كه مانند مستها بىتوجه به هرطرف رو مىآورند و به يكديگر مىخورند، گويى از خود بىخود شدهاند، چنانكه در آيۀ ٢ سورۀ حج مىخوانيم:
اين تشبيه، در حقيقت همانند مطلبى است كه در آيۀ ٤ سورۀ قارعه آمده است:
- در صفحهاى گسترده» طور/ ١-٣.
(●) ... يَخْرُجُونَ مِنَ اَلْأَجْدٰاثِ كَأَنَّهُمْ جَرٰادٌ مُنْتَشِرٌ. «(كفار) از قبرها خارج مىشوند در حالى كه همچون ملخهاى پراكنده به هرسو مىدوند» قمر/ ٧.