شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٩ - منسىّ (مريم/ ٢٣ )
موضوع ديگرى كه بايد به آن توجه داشت اين است كه «نسيان» و «خطا» با يكديگر فرق روشنى دارند.
«خطا» معمولا به كارهايى گفته مىشود كه از روى غفلت و عدم توجه از انسان سر مىزند، مثل اينكه كسى به هنگام شكار تيرى را مىزند و به انسانى بدون قصد اصابت مىكند، ولى «نسيان» در جايى گفته مىشود كه انسان با توجه دنبال كارى مىرود، امّا مشخصات حادثه را فراموش كرده، مثل اينكه كسى بىگناهى را مجازات كند به گمان اينكه گناهكار است، زيرا مشخصات گناهكار واقعى را فراموش كرده است. (ج ٢٩٦/٢.)
نسىّ: (مريم/ ٦٤.) ○
به معنى «فراموشكار، ترككننده» و از مادّۀ «نسى» مأخوذ است و اين، سخن جبرئيل (پيك وحى) به پيامبر اكرم (ص) است، آنجا كه چند روزى وحى قطع شد و نزول جبرئيل مدتى به تأخير افتاد، آنگاه كه جبرئيل نازل گشت، پيامبر (ص) علت تأخير او را سؤال فرمود. پاسخ داد كه من بندهاى مأمورم، جز به فرمان پروردگار تو نازل نمىشوم «و پروردگارت هرگز فراموشكار نيست١
منسىّ: (مريم/ ٢٣.) ●
اسم مفعول به معنى «فراموش شده و ترك شده» از مادّۀ «نسيان» كه پيش از اين دربارۀ
(○) ... وَ مٰا كٰانَ رَبُّكَ نَسِيًّا. «پروردگارت هرگز فراموشكار نيست» مريم/ ٦٤.
(١) تفسير قرطبى، ج ٤١٦٨/٦، مجمع البيان، ذيل آيه.
(●) ... قٰالَتْ يٰا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هٰذٰا وَ كُنْتُ نَسْياً مَنْسِيًّا. مريم/ ٢٣.