شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٩ - نَنْسَخْ (بقره/ ١٠٦ )
جمعى «نسب» را به معنى فرزندان پسر و «صهر» را به معنى فرزندان دختر دانستهاند، چرا كه پيوندهاى نسبى روى پدران حساب مىشود نه روى مادران، ولى بهطورى كه در تفسير نمونه (ج ٤٤٥/٢-٤٤٦، ذيل آيۀ ٦١ سورۀ آل عمران) آمده است، اين يك اشتباه بزرگ است كه از سنتهاى دوران قبل از اسلام سرچشمه گرفته است كه نسب را تنها از طريق پدر مىدانستند و مادر هيچ نقشى نداشت، در حالى كه احكام محرم بودن نسبى، هم از ناحيۀ پدر و هم از ناحيۀ مادر است. جمع نسب «انساب» است:
ن س خ
نَنْسَخْ : (بقره/ ١٠٦.) ○
از مادّۀ «نسخ»، از نظر لغت به معنى «از بين بردن و زايل كردن» است و در منطق شرع، تغيير دادن حكمى و جانشين ساختن حكم ديگر به جاى آن است، به عنوان مثال:
١ - مسلمانان بعد از هجرت به مدينه مدت ١٦ ماه به سوى بيت المقدس نماز مىخواندند، پس از آن دستور تغيير قبله صادر شد و موظف شدند هنگام نماز رو به سوى كعبه كنند.
٢ - در سورۀ نساء آيۀ ١٥ دربارۀ مجازات زنان زناكار دستور داده شده كه در صورت شهادت چهار شاهد، آنها را در خانه حبس كنند تا زمانى كه مرگشان فرارسد، يا خداوند راه
(○) مٰا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهٰا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهٰا أَوْ مِثْلِهٰا... «هيچ حكمى را نسخ نمىكنيم و يا نسخ آن را به تأخير نمىاندازيم، مگر اينكه بهتر از آن، يا همانند آن را جانشين آن سازيم...» بقره/ ١٠٦.