شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١٦ - نَزَغَ (يوسف/ ١٠٠ )
يَنْزَغَنَّكَ : (اعراف/ ٢٠٠.) *
از مادّۀ «نزغ» (بر وزن نزد) به معنى ورود در كارى به قصد افساد و تحرك بر آن است و به همين جهت به وسوسههاى شيطانى «نزغ» گفته مىشود، استعمال كلمۀ «نزغ» در آيه ممكن است همان معنى مصدرى داشته باشد و نيز ممكن است به معنى اسم فاعل باشد.
حديثى از امير مؤمنان على (ع) كه مناسب با آيۀ مورد بحث است نقل مىشود، مىفرمايد: «هرگاه شيطان يكى از شما را وسوسه كند بايد به خدا پناه برد و بگويد به خدا ايمان آوردم و دين خود را براى او خالص مىكنم١
ن ز ف
يُنْزَفُونَ : (صافات/ ٤٧.) ○
از باب افعال (انزاف) و در اصل از مادّۀ «نزف» (بر وزن حذف) به معنى از بين بردن چيزى به صورت تدريجى است. اين واژه هنگامى كه در مورد آب چاه به كار رود مفهومش اين است كه آب را تدريجا از چاه بكشند تا پايان يابد لذا در مورد مستى و از دست دادن عقل و
(*) وَ إِمّٰا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ اَلشَّيْطٰانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ... «و هرگاه وسوسهاى از شيطان به تو رسد به خدا پناه بر» اعراف/ ٢٠٠ و فصلت/ ٣٦.
(١) نور الثقلين، ج ٥٥١/٤.
(○) لاٰ فِيهٰا غَوْلٌ وَ لاٰ هُمْ عَنْهٰا يُنْزَفُونَ. «شرابى كه نه در آن مايۀ فساد عقل است نه موجب مستى مىگردد» صافات/ ٤٧.