شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١ - تكاثر (تكاثر/ ١ )
كوثر : (كوثر/ ١.) *
وصف است كه از «كثرت» گرفته شده و به معنى «خير و بركت فراوان» است و به افراد «سخاوتمند» نيز «كوثر» گفته مىشود.
در اينكه منظور از «كوثر» در آيۀ مورد بحث چيست؟ در روايتى آمده است كه وقتى اين سوره نازل شد پيغمبر اكرم (ص) بر فراز منبر رفت و اين سوره را تلاوت فرمود، اصحاب عرض كردند: اين چيست كه خداوند به تو عطا فرموده؟ گفت: نهرى است در بهشت، سفيدتر از شير و صافتر از قدح (بلور) در دو طرف آن قبههايى از در و ياقوت است١
در حديث ديگرى از امام صادق (ع) مىخوانيم كه فرمود: «كوثر نهرى است در بهشت كه خداوند آن را به پيغمبرش در عوض فرزندش (عبد اللّه كه در حيات او از دنيا رفت) به او عطا فرمود».
بعضى نيز گفتهاند: منظور همان «حوض كوثر» است كه تعلق به پيامبر (ص) دارد و مؤمنان به هنگام ورود در بهشت از آن سيراب مىشوند٢
بعضى آن را به نبوت تفسير كردهاند و بعضى به قرآن و بعضى به كثرت اصحاب و ياران و بعضى ديگر به كثرت فرزندان و ذرّيه كه همۀ آنها از نسل دخترش فاطمه زهرا (س) بهوجود آمدند و آنقدر فزونى يافتند كه از شماره بيرونند و تا دامنۀ قيامت يادآور وجود پيغمبر اكرمند.
بعضى نيز آن را به «شفاعت» تفسير كردهاند و حديثى از امام صادق (ع) در اين زمينه نقل شده است٣
(*) إِنّٰا أَعْطَيْنٰاكَ اَلْكَوْثَرَ. «ما به تو كوثر (خير و بركت فراوان) عطا كرديم» كوثر/ ١.
(١و٢و٣) مجمع البيان، ج ٥٤٩/١٠.