شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠١ - انداد (بقره/ ٢٢ )
ن د د
انداد: (بقره/ ٢٢.) ○
جمع «ند» (بر وزن ضد) به معنى «شريك و شبيه» و يا «مثل و مانند» است با اين تفاوت كه «مثل» مفهوم وسيعى دارد، ولى «ند» تنها به معنى مماثلت در حقيقت و گوهر چيزى است؛ بنابراين «ند» به چيزى گفته مىشود كه شباهت جوهرى به چيز ديگرى دارد، ولى «مثل» به هرگونه شابهت اطلاق مىشود١٢
در حديثى مىخوانيم كه مردى در برابر پيامبر (ص) همين جمله را گفت: ماشاء اللّه و شئت (هرچه خدا بخواهد و تو بخواهى)، پيامبر (ص) فرمود: اجعلتنى للّه ندا (مرا شريك خدا و همرديف او قرار دادى؟).
در تعبيرات عاميانه روزمره نيز بسيار مىگويند: اول خدا، دوم تو! بايد قبول كرد كه اينگونه تعبيرات براى يك انسان موحد، مناسب نيست. در روايتى در تفسير آيۀ ١٠٦ سورۀ يوسف●
(○) ... فَلاٰ تَجْعَلُوا لِلّٰهِ أَنْدٰاداً... «براى خدا شريكهايى قرار ندهيد» بقره/ ٢٢.
(١) راغب در مفردات و زبيدى در تاج العروس.
(٢) فى ظلال سيد قطب، ج ٥٣/١.
(●) وَ مٰا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ إِلاّٰ وَ هُمْ مُشْرِكُونَ. «و اكثر آنها كه مدعى ايمان به خدا هستند مشركند» يوسف/ ١٠٦.