شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٨٦ - ن ج س
آنچه مورد نياز بشر در پيمودن مسير تكامل است خداوند به يكى از اين سه طريق، يا در بسيارى از موارد با هر سه طريق به او تعليم كرده است. قابل توجه اينكه در اين حديث تصريح شده كه پيمودن يكى از اين دو راه بر طبع آدمى آسانتر از ديگرى نيست و اين در حقيقت تصور عمومى را كه انسان تمايل بيشترى به شرور دارد و پيمودن راه شر براى او آسانتر است نفى مىكند و براستى اگر تربيتهاى غلط و محيطهاى فاسد نباشد، عشق و علاقۀ انسان به نيكيها بسيار زياد است و شايد تعبير به «نجد» (سرزمين مرتفع) در مورد نيكيها به خاطر همين است، زيرا زمينهاى مرتفع هواى بهتر و جالبترى دارند و در مورد شرور از باب تغليب است.
بعضى گفتهاند اين تعبير اشاره به ظهور و بروز و آشكار بودن راه خير و شر است، همانگونه كه يك سرزمين مرتفع كاملا نمايان است١
ن ج س
نَجَسٌ : (توبه/ ٢٨.) *
بر وزن هوس، معنى مصدرى دارد و به عنوان تأكيد و مبالغه به معنى وصفى نيز به كار مىرود.
راغب در كتاب مفردات دربارۀ معنى اين كلمه مىگويد «نجاست و نجس» به معنى هرگونه پليدى است و آن بر دو گونه است: يك نوع پليدى حسّى و ديگرى پليدى باطنى است.
(١) چنانكه به «ماه» و «خورشيد» «قمران» گفته مىشود.
(*) يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا اَلْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ... «اى كسانى كه ايمان آوردهايد مشركان ناپاكند...» توبه/ ٢٨.