شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٠٤ - م ش ى
م ش ج
أَمْشٰاجٍ : (انسان/ ٢.) ○
جمع «مشج» (بر وزن نسج يا بر وزن سبب) يا جمع «مشيج» (بر وزن شريف) به معنى «شئ مخلوط» (بههم آميختن و مخلوط كردن) است.
آيه مىگويد: «ما انسان را از نطفۀ مختلطى آفريديم» ١
م ش ى
تَمْشِ : (اسراء/ ٣٧.) *
از مادّۀ «مشى» به معنى «راه رفتن و گام برداشتن» است، همانطور كه انسان با دو پا و چهارپا، با چهارپا و خزندگان با سينه و شكم راه مىروند و راه رفتن برحسب شأن رونده، حالات و صفات درونى او را در لابلاى اعمالش نشان مىدهد. قرآن تكبر و غرور را كه يك
(○) إِنّٰا خَلَقْنَا اَلْإِنْسٰانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشٰاجٍ... «ما انسان را از نطفۀ مختلطى آفريديم...» انسان/ ٢.
(١) بايد توجه داشت با وجود اينكه «نطفه» مفرد است و صفت آن «امشاج» به صورت جمع آمده، اين به خاطر آن است كه نطفه از اجزاى مختلفى تركيب يافته و در حكم جمع است و بعضى نيز مانند «زمخشرى» در كشاف گفتهاند كه امشاج مفرد است هرچند بر وزن جمع مىباشد.
(*) وَ لاٰ تَمْشِ فِي اَلْأَرْضِ مَرَحاً... «روى زمين با تكبر راه مرو...» اسراء/ ٣٧.