شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٠ - كِت١٦٤٨ ابٌ حَفِيظٌ (ق/ ٤ )
و از اينجا به سؤالات بسيارى كه از مطالعه در منابع اسلامى بهوجود مىآيد پاسخ گفته مىشود، زيرا گاهى در روايات و يا در بعضى از آيات قرآن مىخوانيم: فلان كار موجب فلان اثر و نتيجه مىشود، امّا ما گاهى چنان نتيجهاى را در آن نمىبينيم.
اين به خاطر آن است كه تحقق آن نتيجه، داراى شرايط و يا موانعى بوده است كه بر اثر فقدان شرط يا وجود مانع، تحقق نيافته است. (ج ٢٤١/١٠-٢٤٢، ج ٢٣٠/٢٢.)
كِتٰابٍ مُبِينٍ : (انعام/ ٥٩.) *
به معنى «نوشته آشكار» است و در مورد كتاب مبين احتمالات مختلفى از سوى مفسّران داده شده است، ولى بيشتر به نظر مىرسد كه منظور از كتاب مبين همان مقام علم پروردگار است، يعنى همۀ موجودات در علم بىپايان او ثبت مىباشند و تفسير آن به «لوح محفوظ» نيز قابل تطبيق بر همين معنى است، چه اينكه بعيد نيست كه لوح محفوظ نيز همان علم خدا باشد.
اين احتمال نيز در معنى «كتاب مبين» وجود دارد كه منظور از آن عالم آفرينش و خلقت و سلسلۀ علت و معلولهاست كه همهچيز در آن نوشته شده است.
گرچه كتاب مبين در بعضى از آيات قرآن، مانند آيۀ ٦١ سورۀ يونس:
در اينجا قرآن به «مبين بودن» توصيف شده و «مبين» چنانكه از لغت استفاده مىشود هم به معنى لازم و هم به معنى متعدى آمده است، چيزى كه هم آشكار است و هم
(*) ... وَ لاٰ رَطْبٍ وَ لاٰ يٰابِسٍ إِلاّٰ فِي كِتٰابٍ مُبِينٍ. «... و نه هيچ تر و خشكى وجود دارد جز اينكه در كتاب آشكار (در كتاب علم خدا) ثبت است» انعام/ ٥٩.