شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧٦ - م١٦٤٨ ارِدٍ (صافات/ ٧ )
جمع مارد، «مردة و ماردون» است و در قرآن به صورت مفرد به كار رفته است. (ج ١٧/١٩.)
مَرِيدٍ : (نساء/ ١١٧.) *
از نظر ريشۀ لغت از مادّۀ «مرد» (بر وزن زرد) به معنى «سركش و نافرمان» و نيز به معنى ريختن شاخ و برگ درخت است (برهنگى) و «شيطان مريد» يعنى شيطانى كه تمام صفات فضيلت از شاخسار وجودش فروريخته و چيزى از نقاط قوت در او باقى نمانده است.
اصولا «مرود» (بر وزن سرود) به معنى «طغيان و سركشى» است. در حقيقت، قرآن در آيۀ مورد بحث، معبودهاى مشركان را، شيطان طغيانگر و ويرانگر معرفى كرده است و يكى از معانى مريد، عارى بودن از هرگونه خير و بركت و خو گرفتن با شرّ و بدى است و كسى كه چنين باشد در وادى گمراهى گم گشته و از فرمانبردارى خداى تعالى بيرون رفته است. (ج ١٣٦/٤، ج ١٢/١٤.)
مُمَرَّدٌ : (نمل/ ٤٤.) ●
به معنى «صاف و لغزنده» و در اصل از مادّۀ «مرد» (بر وزن زرد) گرفته شده كه يكى از معانى آن «عريان و برهنگى» است (شجرة مرداء/درخت عريان و بدون شاخوبرگ) و در آيۀ مورد بحث به معنى صاف و عارى از عيب و نقص است (دربارۀ معانى اين ماده، پيش از اين به تفصيل سخن گفتيم).
آيۀ مورد بحث، صحنهاى از ماجراى داخل شدن ملكۀ سباء را در قصر مخصوص
(*) ... وَ إِنْ يَدْعُونَ إِلاّٰ شَيْطٰاناً مَرِيداً. «و آنها (مشركان) تنها (بتها و يا) شيطان سركش و ويرانگر را مىخوانند» نساء/ ١١٧.
(●) ... قٰالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوٰارِيرَ... «سليمان به او گفت كه حياط قصر از بلور صاف ساخته شده» نمل/ ٤٤.