شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٥ - ل غ و
ل غ و
لغو: (مؤمنون/ ٣.) *
همانگونه كه بعضى از مفسران بزرگ گفتهاند، «لغو» در حقيقت هرگونه گفتار و عملى است كه فايدۀ قابل ملاحظهاى نداشته باشد و به كارهاى بىهدف و بدون نتيجه گفته مىشود و اگر مىبينيم بعضى از مفسران آن را به باطل تفسير كردهاند و بعضى به معنى همه معاصى و بعضى به معنى دروغ و بعضى به معنى دشنام يا مقابله دشنام به دشنام و بعضى به معنى غنا و لهو و لعب و بالاخره بعضى به معنى شرك، همۀ اينها مصداقهاى آن مفهوم جامع و كلى است.
البته لغو تنها شامل سخنان و افعال بيهوده نمىشود، بلكه افكار بيهوده و بىپايهاى كه انسان را از ياد خدا غافل و از تفكر در آنچه مفيد و سازنده است به خود مشغول مىدارد همه در مفهوم لغو جمع است.
در واقع مؤمنان آنچنان ساخته شدهاند كه نه تنها به انديشههاى باطل و سخنان بىاساس و كارهاى بيهوده دست نمىزنند، بلكه به تعبير قرآن از آن، معرض و رويگردانند●
لاٰغِيَةً : (غاشيه/ ١١.) ○
گرچه اسم فاعل (از مادّۀ لغو) است، ولى در آيۀ مورد بحث به معنى چيزى است كه توأم با «لغو» باشد (داراى لغو) و لذا آن را «ذات لغو» تفسير كردهاند.
آيۀ مورد بحث توصيف ديگرى از بهشت است كه جنبۀ روحانى و معنوى دارد و
(*) وَ اَلَّذِينَ هُمْ عَنِ اَللَّغْوِ مُعْرِضُونَ. «آنها (مؤمنانى كه) از هرگونه لغو و بيهودگى رويگردانند» مؤمنون/ ٣.
(●) براى كسب اطلاع بيشتر در واژۀ «لغو» رجوع شود به تفسير نمونه، جلد ١٦٥/١٥.
(○) لاٰ تَسْمَعُ فِيهٰا لاٰغِيَةً. «كه در آن (بهشت) هيچ سخن لغو و بيهودهاى نمىشنوى» غاشيه/ ١١.