شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٤ - ل ب ث
ل ب ث
لَبِثْتَ : (بقره/ ٢٥٩.) *
از مادّۀ «لبث» (بر وزن حدس) به معنى «درنگ كردن، ماندن و اقامت گزيدن» است.
خداوند در آيۀ مورد بحث، از آن پيامبر مىپرسد: چه اندازه در اين محل درنگ كردى؟ او در جواب با ترديد مىگويد يك روز يا قسمتى از يك روز، از اين ترديد استفاده مىشود كه موقع مرگ او، با موقع زنده شدن، يك ساعت معين از روز نبوده است و مثلا مرگ او پيش از ظهر بوده و زنده شدن او بعدازظهر و لذا به شك افتاد كه آيا يك شبانهروز گذشته است و يا تنها چند ساعتى از روز، به همين دليل پس از گفتن يك روز، ترديد پيدا كرد و گفت يا قسمتى از روز، امّا بزودى به او خطاب شد كه نه، بلكه يكصد سال در اينجا ماندهاى
در آيۀ ٢٣ سورۀ نباء مىخوانيم:
در اين آيه، «لابثين» جمع «لابث» اسم فاعل به معنى «درنگكنندگان و مانندگان» است.
و يا در آيۀ ١٤ سورۀ احزاب آمده است:
در اين آيه، «تلبّثوا» از مصدر «تلبّث» به معنى «درنگ كردن» گرفته شده است. (ج ٢٢٠/٢، ج ٢٣٠/١٧، ج ٣٨/٢٦.)
(*) ... قٰالَ كَمْ لَبِثْتَ قٰالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قٰالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عٰامٍ... «(خداوند به آن پيامبر) فرمود: چقدر درنگ كردى؟ گفت يك روز يا قسمتى از يك روز. فرمود: (نه) بلكه يكصد سال درنگ كردى» بقره/ ٢٥٩.