شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٥ - أَكْو١٦٤٨ ابٍ (انسان/ ١٥ )
نخست رواياتى است كه هريك از اين حروف را اشاره به يكى از اسماء بزرگ خداوند (اسماء الحسنى) مىداند، «كاف» اشاره به «كافى» كه از اسماء بزرگ خداوند است و «هاء» اشاره به «هادى» و «ياء» اشاره به «يد» (كنايه از قدرت) و «عين» اشاره به «عالم» و «ص» اشاره به «صادق الوعد» (كسى كه در وعدۀ خود صادق است)١
دوم رواياتى است كه اين حروف مقطعه را به داستان قيام امام حسين (ع) در كربلا تفسير كرده است: «كاف» اشاره به «كربلا»، «هاء» اشاره به «هلاك خاندان پيامبر (ص)» و «ياء» به «يزيد» و «عين» به مسألۀ «عطش» و «صاد» به «صبر و استقامت» حسين و ياران جانبازش٢
البته آيات قرآن تاب معانى مختلفى را دارد و گاه مفاهيمى را از گذشته و آينده بيان مىكند كه در عين تنوع منافاتى باهم ندارند، در حالى كه اگر معنى را منحصر به يك تفسير كنيم ممكن است از نظر وضع نزول آيه و زمان آن گرفتار اشكالاتى بشويم. (ج ٦/١٣-٧.)
ك و ب
أَكْوٰابٍ : (انسان/ ١٥.) ○
جمع «كوب» (بر وزن خوب) به معنى «ظروف آب» است كه دسته نداشته باشد و به تعبير امروز «جام» يا «قدح» است.
آيۀ مورد بحث به ظرفهاى بلورين بهشتى اشاره كرده كه از نقره ساخته شده و داراى درخشندگى و شفافيت خاصى است و در آيهاى ديگر، اشاره به ظروفى كرده كه از طلا ساخته شده است:
(١) - كشف الاسرار و عدّة الابرار (ابو الفضل رشيد الدّين ميبدى)، ج ٦/٦.
(٢) نور الثقلين، ج ٣٢٠/٣.
(○) وَ يُطٰافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوٰابٍ كٰانَتْ قَوٰارِيرَا. «و در گرداگرد آنها ظرفهايى از نقره و قدحهاى بلورين مىگردانند» انسان/ ١٥.