شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٧ - ك ن س
١
از بررسى مجموع احاديث فوق به ضميمۀ خود آيه مىتوان چنين نتيجه گرفت كه در شرايط عادى و معمولى يعنى در مواقعى كه جامعه در وضع ناگوار و خطرناكى نيست و مردم از زندگانى عادى بهرهمندند پرداختن زكات كافى است و باقيمانده، كنز محسوب نمىشود (البته بايد توجه داشت كه اصولا با رعايت موازين و مقررات اسلامى در درآمدها، اموال به صورت فوق العاده متراكم نمىشود، زيرا اسلام آنقدر قيد و شرط براى آن قايل شده است كه تحصيل چنين مالى غالبا غيرممكن است).
و امّا در مواقع فوق العاده و هنگامى كه حفظ مصالح جامعۀ اسلامى ايجاب كند، حكومت اسلامى مىتواند محدوديتى براى جمعآورى اموال قايل شود و يا بكلى همۀ اندوختهها و ذخيرههاى مردم را براى حفظ موجوديت جامعۀ اسلامى مطالبه كند و بههرحال اين موضوع تنها در اختيار حكومت اسلامى است و اوست كه مىتواند چنين تصميمى را در مواقع لزوم بگيرد. (ج ٣٩٢/٧ تا ٣٩٦، ج ١٥٣/١٦.)
ك ن س
كنّس : (تكوير/ ١٦.) *
جمع «كانس» از مادّۀ «كنس» (بر وزن شمس) به معنى «مخفى شدن» است و «كناس» (بر وزن پلاس) به لانۀ پرندگان و مخفيگاه آهوان و حيوانات وحشى گفته مىشود.
آيات مورد بحث با سوگند شروع شده است، در اينكه منظور از اين سوگندها چيست؟ بسيارى از مفسران معتقدند كه اشاره به پنج ستارۀ سيار منظومۀ شمسى است كه با چشم غيرمسلح ديده مىشود (عطارد، زهره، مريخ، مشترى و زحل).
(١) مجمع البيان، ذيل آيه و نور الثقلين، ج ٢١٣/٢.
(*) فَلاٰ أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ اَلْجَوٰارِ اَلْكُنَّسِ. «سوگند به ستارگانى كه بازمىگردند، حركت مىكنند و از ديدهها پنهان مىشوند» تكوير/ ١٥-١٦.