شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٦ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
٦.وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ.«و گستردنيهاى گرانقيمت اعلا»واقعه٣٤/.(تبيين اللغات لتبيان الآيات)
ر ف ق
رفيق:(نساء٦٩/.)[*]
از مادّۀ«رفق»به كسر اول به معنى«مدارا»و«رفيق»به معنى« مداراكننده،دوست و همراه»مىباشد.[**]
در آيۀ مورد بحث يكى ديگر از افتخارات كسانى كه مطيع فرمان خدا و پيامبر(ص)باشند بيان شده و آن همنشينى و رفاقت با كسانى است كه خداوند،نعمت خود را بر آنها تمام كرده است،مىفرمايد:
«و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند،(در روز رستاخيز)همنشين كسانى خواهد بود كه خدا نعمت خود را بر آنها تمام كرده،از پيامبران و صديقان و شهدا و صالحان،و آنها رفيقهاى خوبى هستند»(وَ حَسُنَ أُولٰئِكَ رَفِيقاً)در توضيح اين جمله و بيان كسانى كه خداوند نعمت خويش را بر آنها تمام كرده است اشاره به چهار طايفه مىكند كه در واقع اركان چهارگانۀ اين موضوع هستند:
١.«انبياء»و فرستادگان پروردگار كه نخستين گام را براى هدايت و رهبرى مردم و دعوت به صراط مستقيم بر مىدارند.
٢.«راستگويان»كسانى كه هم در سخن راست مىگويند و هم با عمل و كردار صدق گفتار خود را ثابت مىكنند و نشان مىدهند كه مدعى ايمان نيستند،بلكه براستى به فرمانهاى الهى ايمان دارند.
از اين تعبير روشن مىشود كه بعد از مقام نبوت،مقامى بالاتر از مقام صدق و راستى نيست.
٣.«شهدا»و كشته شدگان در راه هدف و عقيدۀ پاك الهى،و يا افراد برجستهاى كه روز قيامت شاهد و گواه اعمال انسانها هستند.
٤.«صالحان»و افراد شايسته و برجستهاى كه با انجام كارهاى مثبت و سازنده و مفيد و
*)...وَ حَسُنَ أُولٰئِكَ رَفِيقاً.نساء٦٩/.
**) قاموس قرآن،ماده«رفق».