شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٠٧ - رماح (مائده٩٤/ )
ر م ح
رماح:(مائده٩٤/.)[*]
به كسر راء،جمع«رمح»به معنى«نيزهها»است،آيۀ مورد بحث ناظر به يكى از احكام عمره و حج يعنى مسئله شكار حيوانات صحرايى و دريايى در حال احرام مىباشد،مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد،خداوند شما را با چيزى از شكار مىآزمايد،شكارهايى كه به قدرى به شما نزديك مىشوند كه حتى با نيزه و دست مىتوانيد آنها را شكار كنيد...»(تَنٰالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِمٰاحُكُمْ).
از تعبير آيه چنين استفاده مىشود كه مىخواسته به عنوان يك پيشبينى،مردم را از جريانى كه در پيش داشتند آگاه سازد و نيز معلوم مىشود كه وجود اينهمه شكار در دسترس مردم آنجا ،يك امر بىسابقه بوده است و اين يك نوع آزمايش الهى براى مسلمانان محسوب مىشده، مخصوصا با توجه به نيازى كه آنها به تهيّه غذا از گوشت حيوانات داشتهاند،و با توجه به اين كه اين حيوانات به شكل وسوسهانگيزى در اطراف خيمهها و در گرداگرد آنها رفت و آمد داشتهاند، تحمّل محروميّت از چنين غذاى آماده آن هم در آن عصر و زمان براى آن مردم مىتوانست يك آزمايش بزرگ بوده باشد.
بعضى گفتهاند منظور از اين جمله:كه با دست شما قابل صيد خواهند بود،اين است كه با دام و تور مىتوانستند آنها را بگيرند،ولى ظاهر آيه اين است كه حقيقة ممكن بوده آنها را با خود دست شكار كنند.
به هر حال،اين حكم به قدرى دقيق تشريع شده كه نه تنها صيد حيوانات،بلكه كمك كردن،حتى نشان دادن و ارائه صيد به صياد نيز تحريم شده،چنان كه در روايات وارده از طريق اهل بيت(ع)مىخوانيم كه امام صادق(ع)به يكى از يارانش فرمود:
«هرگز چيزى از صيد را در حال احرام حلال مشمار و همچنين صيد حرم را در غير حال احرام،و نيز صيد را به شخص محرم و غير محرم نشان مده كه آن را شكار كند و حتى اشاره به آن مكن(و دستور مده)تا به خاطر تو صيد را حلال بشمرد،زيرا اين كار موجب كفاره براى شخص
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنٰالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِمٰاحُكُمْ...مائده٩٤/.