شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٨٩ - يَتَسَلَّلُونَ (نور٦٣/ )
سلك
سَلَكَهُ:(زمر٢١/.)[*]
از مادّۀ«سلك»و«سلوك»به معنى«وارد كردن و نفوذ دادن»(دو چيز را داخل هم كردن مثل نخ در سوزن)و نيز به معنى«ايجاد كردن و در آوردن»آمده است.
در اين آيه،قرآن به دلايل توحيد و معاد بازمىگردد و از ميان آثار عظمت پروردگار در نظام جهان هستى،انگشت روى«نزول باران»از آسمان مىگذارد و روى سخن را به پيامبر(ص)كرده،به عنوان سرمشقى براى همه مؤمنان،مىفرمايد:
«آيا نديدى كه خداوند از آسمان آبى نازل كرد سپس آن را به صورت چشمههايى در زمين وارد نمود؟...» قطرههاى حياتبخش باران از آسمان نازل مىشود،قشر« نفوذپذير»زمين آنها را به درون مىپذيرد و تا به قشر« نفوذناپذير»مىرسد،و آنها را متوقف مىسازد و ذخيره مىكند،سپس به صورت چشمهها و قناتها و چاهها بيرون مىفرستد.جملۀ«سلكه»(آب باران را در مجارى زمين وارد ساخت)اشارهاى است فشرده به آنچه در بالا گفتيم.
در آيۀ ٣٢ سورۀ حاقه مىخوانيم:
ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهٰا سَبْعُونَ ذِرٰاعاً فَاسْلُكُوهُ.«بعد او را به زنجيرى كه هفتاد ذراع است ببنديد».(ج ٤٢٢/١٩،ج ٤٦٨/٢٤.)
سلل
يَتَسَلَّلُونَ:(نور٦٣/.)[**]
از مادّۀ«سلّ»به معنى كشيدن،بيرون كشيدن و خارج كردن چيزى است به مدارا و نرمى.و به فرزند هم كه«سليل»گفته مىشود به همين مناسبت است[***]و«تسلّل»در اصل به معنى
[*]أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّٰهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً فَسَلَكَهُ يَنٰابِيعَ فِي الْأَرْضِ...زمر٢١/.
[**]...قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنْكُمْ لِوٰاذاً...«...خداوند كسانى را كه از شما پشت سر ديگران پنهان مىشوند ويكى پس از ديگرى فرار مىكند مىداند...»نور٦٣/.
[***] تبيين اللغات لتبيان الآيات،مادّۀ«سلّ».