در اين آيات،قرآن اشاره به اين معنى مى‌كند كه اين برگزيدگان از نظر اسلام و پاكى و تقوا و مجاهده براى راهنمايى بشر همانند يكديگر بودند و همچون نسخه‌هاى متعدد از يك كتاب هستند كه هريك از ديگرى اقتباس شده است.[*](ج ٣٩١/٢-٣٩٢،ج ٤/٧-٥.)

ذ ر ع

ذرع:(هود٧٧/.)[**]

به معنى«قلب»است و بعضى به معنى«خلق»گرفته‌اند،آيه مى‌فرمايد:

«هنگامى كه فرستادگان ما به سراغ لوط آمدند از آمدنشان ناراحت شد و قلبش پريشان گشت...»(وَ ضٰاقَ بِهِمْ ذَرْعاً)[**]هود٧٧/.

بنابراين جملۀضٰاقَ بِهِمْ ذَرْعاًيعنى«دلتنگ و ناراحت شد»،ولى به طورى كه فخر رازى در تفسيرش از«ازهرى»نقل كرده،«ذرع»در اين گونه موارد به معنى«طاقت»است و در اصل فاصلۀ ميان دستهاى شتر به هنگام راه رفتن است.

طبيعى است هنگامى كه بر پشت شتر بيش از مقدار طاقتش بار بگذارند مجبور است دستها را نزديكتر بگذارد و فاصلۀ آن را به هنگام راه رفتن كمتر كند،به همين مناسبت اين تعبير تدريجا به معنى ناراحتى به خاطر سنگينى حادثه آمده است.

از بعضى از كتب لغت مانند«قاموس»استفاده مى‌شود كه اين تعبير در موقعى گفته مى‌شود كه شدت حادثه به قدرى باشد كه انسان تمام راههاى چاره را به روى خود بسته ببيند.

همچنان كه در روايات و تفاسير اسلامى آمده است كه لوط در آن هنگام در مزرعۀ خود كار مى‌كرد ناگهان،عده‌اى از جوانان زيبا را ديد كه به سراغ او مى‌آيند و مايلند مهمان او باشند، علاقه او به پذيرايى از مهمان از يكسو،و توجه به اين واقعيت كه حضور اين جوانان زيبا،در شهرى كه غرق آلودگى انحراف جنسى است،موجب انواع دردسر و احتمالاً آبروريزى است،او را سخت در فشار قرار داد تا آنجا كه اين مسائل به صورت افكارى جانفرسا از مغز او عبور كرد و آهسته با خود گفت:امروز روز سخت و وحشتناكى است(وَ قٰالَ هٰذٰا يَوْمٌ عَصِيبٌ)هود٧٧/.(ج

*)دربارۀ«ذرّية»رجوع كنيد به تفسير نمونه،جلد ١٨،صفحه ٣٩٤.

[**]وَ لَمّٰا جٰاءَتْ رُسُلُنٰا لُوطاً سِيءَ بِهِمْ وَ ضٰاقَ بِهِمْ ذَرْعاً...هود٧٧/(نظير اين آيه عينا در سورۀ عنكبوت٣٣/ آمدهاست).