شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٦١ - يَضُرُّنا (انعام٧١/ )
ج ٣٠٠/٢٤.)
ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ:(نساء١٠١/.)[*]
در قبل اشاره كرديم كه واژۀ«ضرب»به معانى و وجوه مختلف آمده كه يكى ديگر از معانى آن«رفتن و سير كردن»است مثلا آيۀ مورد بحث مىگويد:«و هنگامى كه سفر كنيد گناهى بر شما نيست كه نماز را كوتاه كنيد...»در اين آيه از كلمۀ«سفر»تعبير به «ضرب فى الارض» شده است،زيرا مسافر زمين را به هنگام سفر با پاى خود مىكوبد[١].(ج ٩٤/٤-٩٥.)
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ:(بقره٦١/.)[**]
«خداوند مهر ذلّت و فقر را بر پيشانى آنها(بنى اسرائيل)زد» از آيه فوق استفاده مىشود كه بنى اسرائيل به دو جهت گرفتار خوارى و ذلت شدند:
يكى براى كفر و سرپيچى از دستورات خدا،و انحراف از توحيد بهسوى شرك،ديگر اين كه مردان حق و فرستادگان خدا را مىكشتند،اين سنگدلى و قساوت و بىاعتنايى به قوانين الهى، بلكه تمام قوانين انسانى كه حتى امروز نيز به روشنى در ميان گروهى از يهود ادامه دارد،مايۀ آن ذلت و بدبختى شد.
هم اكنون كه اين سطور را مىنويسيم،سرزمين اسلامى لبنان در زير ضربات وحشتناك و ويرانگر قوم قساوتمند قرار گرفته و هزاران نفر زن و كودك و پير و جوان و حتى بيماران بيمارستانها به طرز رقت بارى شربت شهادت نوشيدهاند و پيكرهاى متلاشىشدۀ آنها نقش بر زمين گشته و مسلما آنها كفارۀ اين سنگدلى خود را در آينده خواهند داد.(ج ٢٨٠/١-٢٨١.)
ضرر
يَضُرُّنا:(انعام٧١/.)[***]
از مادّۀ«ضرّ»و«ضرّ»به معنى«زيان رسانيدن»است.تبيين اللغات مىنويسد:هرگاه ضرّ
[*]وَ إِذٰا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاٰةِ...نساء١٠١/.
[١] مفردات راغب،مادّۀ ضرب.
[**]...وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ وَ بٰاؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللّٰهِ...بقره٦١/.
[***]قُلْ أَ نَدْعُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ مٰا لاٰ يَنْفَعُنٰا وَ لاٰ يَضُرُّنٰا...انعام٧١/.