شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٧٣ - مضاعف (آل عمران١٣٠/ )
دردناك چه اندازه شما را ناراحت مىكند و چه قدر به آيندۀ فرزندان خود علاقمنديد؟همان اندازه نسبت به فرزندان و يتيمان ديگران علاقمند باشيد و از ناراحتى آنها ناراحت شويد.
(ج ٢٧٧/٣-٢٧٨.)
مضاعف:(آل عمران١٣٠/.)[*]
از مادّۀ«ضعف»به معنى«دو يا چند برابر كردن»است به موجب اين آيه و آيات ٢٧٥ تا ٢٧٩ سورۀ بقره هرگونه رباخوارى ممنوع اعلام شده و در حكم جنگ با خدا ذكر گرديده است.
اين آيه مىگويد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد ربا(و سود پول)را چند برابر نخوريد...»(أَضْعٰافاً مُضٰاعَفَةً)آل عمران١٣٠/.
در اين آيه اشاره به تحريم رباى فاحش شده و با تعبير«أَضْعٰافاً مُضٰاعَفَةً»بيان شده است.
منظور از رباى فاحش اين است كه سرمايه به شكل تصاعدى در مسير ربا سير كند يعنى سود در مرحله نخستين با اصل سرمايه ضميمه شود و مجموعا مورد ربا قرار گيرد و به همين ترتيب در هر مرحله،«سود به اضافه سرمايه»،سرمايۀ جديدى را تشكيل دهد و به اين ترتيب در مدت كمى از راه تراكم سود مجموع بدهى بدهكار به چندين برابر اصل بدهى افزايش يابد و بكلى از زندگى ساقط گردد.
به طورى كه از روايات و تواريخ استفاده مىشود در زمان جاهليت معمول بود كه اگر بدهكار در رأس مدت نمىتوانست بدهى خود را بپردازد از طلبكار تقاضا مىكرد كه مجموع سود و اصل بدهى را به شكل سرمايه جديدى به او قرض بدهد و سود آن را بگيرد!در عصر ما نيز در ميان رباخواران اين نوع رباخوارى ظالمانه فراوان است.(ج ٨٨/٣.) مُستَضعفين:(آيات ٧٥[**]و ٩٧[***]سورۀ نساء) جمع«مستضعف»و مستضعف،آنچنان كه از بررسى آيات قرآن و روايات استفاده
[*]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعٰافاً مُضٰاعَفَةً...آل عمران١٣٠/.
[**]وَ مٰا لَكُمْ لاٰ تُقٰاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجٰالِ وَ النِّسٰاءِ وَ الْوِلْدٰانِ...«چرا در راه خدا و در راه مردان وزنان و كودكانى كه(به دست ستمگران)تضعيف شدهاند پيكار نمىكنيد؟...»نساء٧٥/.
[***]...قٰالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قٰالُوا كُنّٰا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ...«...(فرشتگان قبض ارواح)به آنها گفتند شما در چه حالىبوديد؟(و چرا با اين كه مسلمان بوديد در صف كفار جاى داشتيد؟)گفتند ما در سرزمين خود تحت فشار(و اسير ظلم حكامجاهل كافر)بوديم...»نساء٩٧/.