شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣٩ - ازدُجِرَ (قمر٩/ )
در اين جا اين آيه نازل شد:
«اين جاهل مغرور تمام قوم و عشيرۀ خود را صدا زند و از آنها يارى بطلبد»(فَلْيَدْعُ نٰادِيَهُ)«ما هم بزودى مأموران دوزخ را صدا مىزنيم»(سَنَدْعُ الزَّبٰانِيَةَ)علق١٧/ و ١٨.
تا معلوم شود كه اين غافل بىخبر كارى از او ساخته نيست و در چنگال مأموران عذاب همچون پر كاهى در وسط يك طوفان سهمگين است.(ج ١٧٢/٢٧-١٧٣.)
ز ج ج
زُجاجة:(نور٣٥/.)[*]
به معنى«شيشه»است و در اصل به سنگهاى شفاف گفته مىشود و از آنجا كه شيشه از مواد سنگى ساخته مىشود و شفاف است به آن«زجاجة»گفته شده است.آيۀ مورد بحث مىفرمايد:
«خداوند نور آسمانها و زمين است،مثل نور خداوند همانند چراغدانى است كه در آن چراغى(پرفروغ )باشد،آن چراغ در حبابى قرار گيرد،حبابى شفّاف و درخشنده همچون يك ستارۀ فروزان...»نور٣٥/.
به طورى كه ملاحظه مىشود در اين جا«زجاجة»حبابى است كه روى چراغ مىگذاشتند تا هم شعله را محافظت كند و هم گردش هوا را،از طرف پايين به بالا تنظيم كند و بر نور و روشنايى شعله بيفزايد.(ج ٤٧٦/١٤-٤٧٧.)
ز ج ر
ازدُجِرَ:(قمر٩/.)[**]
در اصل از مادّۀ«زجر»به معنى«دور ساختن و طرد كردن با صداى بلند و فرياد»است، سپس در معنى گستردهترى به كار رفته و به هرگونه عملى كه به منظور مانع شدن كسى از ادامۀ كارى صورت مىگيرد اطلاق مىشود.
[*]اَللّٰهُ نُورُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكٰاةٍ فِيهٰا مِصْبٰاحٌ الْمِصْبٰاحُ فِي زُجٰاجَةٍ الزُّجٰاجَةُ كَأَنَّهٰا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ...نور٣٥/.
[**]كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنٰا وَ قٰالُوا مَجْنُونٌ وَ ازْدُجِرَ.قمر٩/.