افكند،تا چنان تصور كنند كه پيش‌بينى بيمارى خود را از مطالعه اوضاع كواكب كرده است و قانع شوند! بعضى از مفسران بزرگ اين احتمال را نيز داده‌اند كه او مى‌خواست از حركت ستارگان وقت بيمارى خود را دقيقا دريابد،زيرا يك نوع بيمارى همچون تب در فواصل زمانى خاصى به سراغش مى‌آمد،ولى با توجه به وضع افكار مردم بابل احتمال اول مناسبتر است.

بعضى نيز احتمال داده‌اند كه نگاه او به آسمان در واقع نگاه مطالعه در اسرار آفرينش بود، هرچند آنها نگاه او را نگاه يك منجم مى‌پنداشتند كه مى‌خواهد از اوضاع كواكب حوادث آينده را پيش‌بينى كند.

در مورد سؤال دوم پاسخهاى متعددى داده‌اند،از جمله اين كه او واقعا بيمار بود،هرچند اگر سالم هم بود هرگز در مراسم جشن بتها شركت نمى‌كرد،ولى بيماريش بهانۀ خوبى براى عدم شركت در آن مراسم و استفاده از فرصت طلايى براى در هم كوبيدن بتها بود و دليلى ندارد كه ما بگوييم او در اين جا توريه كرده،چرا كه توريه براى انبياء مناسب نيست.

بعضى ديگر گفته‌اند كه ابراهيم واقعا بيمارى جسمى نداشت اما روحش براثر اعمال ناموزون اين جمعيت و كفر و شرك و ظلم و فسادشان بيمار بود،بنابراين او واقعيتى را بيان كرد، هرچند آنها طور ديگرى فكر كردند و او را از نظر جسمى بيمار پنداشتند.

اين احتمال نيز داده شده است كه او در اين سخن توريه كرده باشد،اما تفسير اول و دوم مناسبتر به نظر مى‌رسد.

به هر حال واژۀ«سقيم»عينا در آيۀ ١٤٥ سورۀ صافات تكرار شده و آن دربارۀ آزمايش يونس(ع)است،مى‌فرمايد:«(به هر حال ما او را رهايى بخشيديم و)او را در يك سرزمين خشك خالى از گياه افكنديم در حالى كه بيمار بود»(فَنَبَذْنٰاهُ بِالْعَرٰاءِ وَ هُوَ سَقِيمٌ)ماهى عظيم در كنار ساحل خشك و بى‌گياهى آمد و به فرمان خدا لقمه‌اى را كه از او زياد بود بيرون افكند،اما پيداست اين زندان عجيب سلامت جسم يونس را بر هم زده بود،بيمار و ناتوان از اين زندان آزاد شد.(ج ٩٠/١٩ تا ٩٢ و ١٥٨.)

س ق ى

نُسْقِيَةُ:(فرقان٤٩/.)[*]

از«اسقاء»گرفته شده است و تفاوت آن با«سقى»چنان كه«راغب»در مفردات و بعضى

[*]لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً وَ نُسْقِيَهُ مِمّٰا خَلَقْنٰا أَنْعٰاماً وَ أَنٰاسِيَّ كَثِيراً.فرقان٤٩/.