شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١١ - سَماء (حجر١٦/ )
٩٩ اسم است، هركس او را به اين نامها بخواند دعايش مستجاب مىشود و هركس آنها را احصا كند اهل بهشت است،اين مضمون در منابع معروف حديث اهل تسنّن نيز ديده مىشود.
به نظر مىرسد كه منظور از احصا و شماره كردن اين نامها همان«تخلق»به اين صفات است،نه تنها ذكر الفاظ آنها.
بدون شك اگر كسى با صفت عالم و قادر يا رحيم و غفور و امثال اينها تخلق پيدا كند و اشعهاى از اين صفات بزرگ الهى در وجود او بتابد هم بهشتى است و هم دعايش مستجاب[*].
(ج ٢٥/٧،ج ١٦٣/١٣.)
سَماء:(حجر١٦/.)[**]
«آسمان»در قرآن به معانى مختلفى آمده است،يكى از آنها به معنى همين آسمان مادى است كه به«جوّ زمين»اطلاق مىشود،يعنى قشر هواى متراكمى كه دور تا دور كرۀ زمين را پوشانده و طبق نظريه دانشمندان ضخامت آن، چندصد كيلومتر است.
اين قشر مخصوص هوا كه همچون سقفى[***]بلورين،اطراف ما را احاطه كرده است در عين اين كه مانع از تابش نور آفتاب نيست به قدرى محكم و مقاوم است كه از يك سد پولادين كه چندين متر ضخامت داشته باشد نيز محكمتر است! اگر اين سقف نبود،زمين دائما در معرض رگبار سنگهاى پراكندۀ آسمانى بود و عملا آرامش از مردم جهان سلب مىشد.
از جمله شواهدى كه نشان مىدهد يكى از معانى آسمان،همين«جوّ زمين»است حديثى است كه از پيشواى بزرگ ما امام صادق(ع)دربارۀ رنگ آسمان نقل شده است،آنجا كه به «مفضّل»مىفرمايد:
«اى مفضل!در رنگ آسمان بينديش كه خدا آن را اين چنين آبى آفريده كه موافقترين رنگها براى چشم انسان است و حتى نظر كردن به آن ديده را تقويت مىكند»[١].
امروز اين را همه مىدانيم كه رنگ آبى آسمان چيزى جز رنگ هواى متراكم شده اطراف
[*]براى توضيح بيشتر دراينباره و تعداد اسماء حسنى رجوع فرماييد به تفسير نمونه،جلد هفتم،صفحه ٢٥-٢٨.
[**]وَ لَقَدْ جَعَلْنٰا فِي السَّمٰاءِ بُرُوجاً وَ زَيَّنّٰاهٰا لِلنّٰاظِرِينَ.«ما در آسمان برجهايى قرار داديم و آن را براى بينندگان تزيينكرديم»حجر١٦/.
[***] اشاره به آيه ٢٢ سورۀ بقره.
[١] توحيد مفضّل.