شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٢ - تَسُرُّ (بقره٦٩/ )
تشريفات اين جهان قائل شده است،با اين تفاوت آنها در دنيا«سرادق»يعنى«خيمههاى بلند» و اشرافى دارند كه فقيران را در آن راهى نيست و محل عيش و نوش و بادهگسارى است،ولى در قيامت خيمههاى عظيمشان«از شعلههاى آتش سوزان دوزخ است!».
«سرادق»در اصل از كلمۀ فارسى به معنى«سراپرده»گرفته شده كه به زبان عرب آمده است.(ج ٤١٨/١٢.)
س ر ر
تَسُرُّ:(بقره٦٩/.)[*]
از مادّۀ«سرور»به معنى«شاد و خشنود گردانيدن»است[سرّ،يسرّ،سرورا]و«مسرور»نيز به معنى«شاد و خوشحال»است كه در آيۀ ٩ سورۀ انشقاق از آن نام برده شده.
آيۀ مورد بحث دربارۀ مشخصات گاو بنى اسرائيل است كه خداوند مىفرمايد آن گاو بايد زرد يكدست باشد و كاملا خوشرنگ و درخشنده،آنچنان كه بينندگان را به اعجاب وادارد و آنها را شد و مسرور سازد.
بنى اسرائيل پيرامون مشخصات و اوصاف اين گاو سؤالات بسيار كردند و هربار به بهانهجويى كار خود را مشكلتر و دايره وجود چنين گاوى را تنگتر ساختند.
حال بايد دانست كه اينهمه اوصاف براى چه بود؟ همانطور كه در ماجراى گاو بنى اسرائيل آمده،تكليف بنى اسرائيل در آغاز،مطلق و بىقيدوشرط بود،امّا سختگيرى و سرپيچى آنها از انجام وظيفه،حكم آنها را دگرگون ساخت و سختتر شد.
با اين حال اوصاف و قيودى كه بعدا براى اين گاو ذكر شده ممكن است اشاره به يك حقيقت اجتماعى در زندگى انسانها بوده باشد.قرآن گويا مىخواهد اين نكته را بيان كند كه گاوى كه بايد نقش احياكننده داشته باشد،ذلول يعنى تسليم بدون قيد و شرط و بار بر و اسير و زيردست نباشد،همچنين نبايد رنگهاى مختلف در اندام آن به چشم بخورد بلكه بايد يكرنگ و خالص باشد.
[*]...قٰالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهٰا بَقَرَةٌ صَفْرٰاءُ فٰاقِعٌ لَوْنُهٰا تَسُرُّ النّٰاظِرِينَ.«(موسى در پاسخ)گفت:خدا مىفرمايد گاو مادهاى باشدزرد يكدست كه رنگ آن بينندگان را شاد و مسرور سازد»بقره٦٩/.