شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٩٢ - سلام (ذاريات٢٥/ )
است مقايسه كنيم،ارزش آن براى ما روشنتر مىشود.
با توجه به آيۀ ٧٥ سورۀ فرقان[*]،در اين كه آيا«تحيّت»و«سلام»هر دو داراى يك معنى است يا دو معنى؟نظرات مختلفى است،ولى با توجه به اين كه«تحيّت»در اصل به معنى دعا براى زندگى و حيات ديگرى است و«سلام»از مادّۀ«سلامت»است و به معنى دعا براى كسى است،بنابراين واژۀ اول به عنوان درخواست حيات است و واژۀ دوم براى توأم بودن اين حيات با سلامت است،هرچند گاهى ممكن است اين دو كلمه به يك معنى بيايد.
البته«تحيّت»در عرف،معنى وسيعترى دارد و آن هرگونه سخنى است كه در آغاز ورود به كسى گفته مىشود كه موجبات خوشحالى و محبت را فراهم مىآورد.
در روايات اسلامى تأكيد زيادى روى سلام شده تا آنجا كه از پيغمبر اكرم(ص)نقل شده است:
من بدأ بالكلام قبل السّلام فلا تجيبوه.«كسى كه پيش از سلام آغاز به سخن كند پاسخ او را نگوييد»[١].
در احاديث،آداب فراوانى دربارۀ سلام وارد شده است،از جمله اين كه:
سلام تنها مخصوص كسانى نيست كه انسان با آنها آشنايى خاصى دارد،چنان كه در حديثى داريم كه از پيامبر اكرم(ص)سؤال شد:
اىّ العمل خير؟«كدام عمل بهتر است؟»فرمود:
تطعم الطّعام و تقرئ السّلام على من عرفت و من لم تعرف.«اطعام طعام كن و سلام به كسانى كه مىشناسى و نمىشناسى بنما»[٢]و از امام صادق(ع)نقل شده،كه خداوند مىفرمايد:
البخيل من يبخل بالسّلام.«بخيل كسى است كه حتى از سلام كردن بخل ورزد»[٣]و از امام باقر(ع)مىخوانيم:
انّ اللّه عزّ و جلّ يحبّ افشاء السّلام.«خداوند افشاى سلام را دوست دارد[٤]»منظور از افشاى سلام،سلام كردن به افراد مختلف است.
[*]...تَحِيَّةً وَ سَلاٰماً.فرقان٧٥/.
١) اصول كافى،ج٢/ باب التسليم.
[٢] تفسير فى ظلال،ذيل آيه،(نساء٨٦/).
٣) اصول كافى،ج /٢باب التسليم.
[٤] مأخذ پيشين.